Newyddion S4C

Cyfrif pleidleisiau

Etholiadau lleol: Blas o'r bleidlais - beth yw beth?

NS4C 19/04/2022

Mae ychydig dros bythefnos tan y bydd pobl yng Nghymru yn medru pleidleisio yn yr etholiadau lleol.

Wrth i bobl baratoi i fwrw pleidlais i ethol eu cynrychiolwyr lleol, Newyddion S4C fuodd yn edrych ar beth yw beth.

Erbyn pryd mae’n rhaid imi gofrestru?

Mae’r dyddiad i gofrestru i bleidleisio yn yr etholiadau lleol ar 5 Mai wedi bod.  Roedd yn rhaid cofrestru erbyn 23:59 ar ddydd Iau, 14 Ebrill.  Os nad oeddech wedi cofrestru erbyn yr amser hynny, ni fydd modd ichi bleidleisio yn yr etholiadau lleol, ond bydd dal modd ichi gofrestru erbyn yr etholiad nesaf.

Dwi’n 17 ac wedi pleidleisio yn Etholiadau’r Senedd y llynedd. Ga i bleidleisio eto?

Mae gan bobl ifanc 16 ac 17 oed yr hawl i bleidleisio mewn etholiadau lleol yng Nghymru, fel sydd ganddynt yn etholiadau’r Senedd.  Mae hyn cyn belled â’u bod wedi cofrestru i bleidleisio.  Ond, nid oes hawl i bobl ifanc 16 ac 17 oed bleidleisio mewn Etholiad Cyffredinol ar gyfer ethol aelodau  San Steffan .

Pwy fydda i’n ethol?

Bydd etholwyr yng Nghymru, Yr Alban a rhannau o Loegr yn ethol cynghorwyr sir a chynghorwyr cymunedol – eu cynrychiolwyr ar lywodraeth leol.

Am ba hyd mae cynghorwyr yn cael eu hethol?

Mae etholiadau cyngor sir fel arfer yn cael eu cynnal bob pum mlynedd.  Y tro diwethaf i gynghorwyr Cymru gael eu hethol oedd yn 2017.

Sawl cyngor sydd yng Nghymru?

Mae yna 22 o awdurdodau lleol, neu gynghorau sir, yng Nghymru.

Pa gyfrifoldebau sydd gan gynghorau sir?

Mae cynghorau sir yn gyfrifol am nifer o faterion pwysig gan gynnwys ysgolion, cynnal a chadw ffyrdd, gwasanaethau hamdden a chymdeithasol, gwastraff ac ail-gylchu a threth y cyngor.

Beth os nad oes etholiad yn fy ardal?

Efallai na fydd etholiad yn eich ardal chi ar 5 Mai. Mae hyn oherwydd mewn rhai wardiau, dim ond un ymgeisydd sy’n sefyll i fod yn gynghorydd.  Os nad oes mwy nag un cynghorydd yn sefyll, mae’r ymgeisydd yn cael ei ethol yn awtomatig. Er enghraifft, yn Sir Benfro, dim ond un ymgeisydd oedd yn sefyll yn 19 o’r 59 ward ar y cyngor, ac felly maen nhw wedi eu hethol yn ddi-wrthwynebiad. 

Ble fedrai weld polisïau’r pleidiau sy’n sefyll?

Mae modd gweld trosolwg o bolisïau’r pleidiau sydd wedi lansio’u maniffestos yn swyddogol ar gyfer yr etholiadau lleol yma:

Ceidwadwyr Cymreig yn lansio ymgyrch etholiadau lleol

Mark Drakeford yn lansio ymgyrch etholiadau lleol Llafur

Plaid Cymru yn lansio ei hymgyrch ar gyfer yr etholiadau lleol

Y Blaid Werdd yn amlinellu eu cynlluniau i leddfu costau byw

Fe fydd yr etholiadau lleol ar 5 Mai, gyda gorsafoedd pleidleisio ar agor rhwng 7:00 a 22:00.
 

This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website.