Cipolwg ar benawdau'r bore

NS4C

Bore da gan dîm Newyddion S4C.

Dyma ein prif benawdau ar fore dydd Gwener, 16 Gorffennaf.

Yr Almaen yn ceisio ymdopi gyda thrychineb llifogydd 'unwaith mewn oes'

Mae o leiaf 92 o bobl wedi marw a degau o bobl ar goll ar ôl i law trwm achosi llifogydd eithafol yn Yr Almaen a Gwlad Belg. Mae o leiaf 81 o'r marwolaethau wedi eu cadarnhau yn Yr Almaen, yn ôl y darlledwr ARD, gyda'r Canghellor Angela Merkel yn disgrifio'r sefyllfa fel "catastroffi". Mae Cymro sydd yn byw yn y wlad wedi dweud wrth Newyddion S4C bod pobl "mewn sioc".

Rhybudd prif swyddog meddygol wrth i gyfyngiadau Covid-19 lacio

Mae prif swyddog meddygol Llywodraeth y DU wedi galw ar bobl i fod yn ofalus wrth i gyfyngiadau coronafeirws gael eu llacio. Bydd Cymru yn llacio rhai cyfyngiadau ddydd Sadwrn, gyda'r mwyafrif o gyfyngiadau yn cael eu llacio yn Lloegr ddydd Llun nesaf. Mae Dr Chris Whitty wedi dweud nad yw Prydain "allan o'r gwaethaf" eto, ac fe allai niferoedd cleifion Covid-19 mewn ysbytai gyrraedd niferoedd "eithaf brawychus".

Galw am weithredu brys i gefnogi gwasanaethau iechyd meddwl

Mae elusen iechyd meddwl wedi galw am weithredu brys gan lywodraeth Cymru er mwyn sicrhau nad yw gwasanaethau iechyd meddwl yn gwaethygu oherwydd y pandemig. Roedd gwasanaethau iechyd meddwl plant a phobl ifanc yn cael eu disgrifio fel bod mewn creisis er gwaethaf ymdrechion y gweithlu, yn ôl Mind Cymru, ac mae ymchwil newydd gan yr elusen yn awgrymu bydd mwy o straen eto ar y gwasanaethau rheiny o ganlyniad i’r pandemig. Mewn datganiad, mae Llywodraeth Cymru yn cydnabod bod mwy i'w wneud o hyd.

'Tensiynau parhaus' rhwng yr Heddlu ac erlynwyr mewn achosion treisio

Mae ymateb y system gyfiawnder troseddol i honiadau o dreisio wedi ei lygru â phasio'r bai a "phwyntio bys" rhwng yr heddlu ac erlynwyr, medd adroddiad gan arolygwyr. Mae yna “raniadau dwfn” a “chyfathrebu gwael” rhwng heddluoedd a Gwasanaeth Erlyn y Goron ynglŷn ag erlyniadau treisio ac euogfarnau, meddai’r adroddiad newydd.

Covid hir: Adnabod dros 200 o symptomau

Mae'r astudiaeth ryngwladol fwyaf erioed o bobl â Covid hir wedi adnabod dros 200 o symptomau i'r cyflwr, gydag ymchwilwyr yn galw am gynllun sgrinio genedlaethol. Mae'r astudiaeth wedi darganfod bod symptomau Covid hir yn gallu effeithio 10 o organau'r corff, gyda thraean o'r symptomau yn effeithio pobl am o leiaf chwe mis.