Newyddion S4C

Yr argyfwng costau byw'n 'anodd yn feddyliol' ar ofalwyr

Yr argyfwng costau byw'n 'anodd yn feddyliol' ar ofalwyr

Newyddion S4C 07/09/2022

Gyda disgwyl cyhoeddiad ddydd Iau ynglŷn â'r cymorth fydd ar gael i helpu pobl dalu eu biliau ynni, i rai teuluoedd sy'n gofalu am anwyliaid, mae'n gyfnod pryderus tu hwnt.

Er bod tymor yr haf yn golygu nad oes rhaid dibynnu yn ormodol ar wres, mae'r gaeaf yn achosi pryder i nifer ar draws cartrefi Cymru.

Dywedodd Bridget Harpwood o Lanilar wrth raglen Newyddion S4C ei bod hi'n "teimlo fel ni newydd ddod allan o adeg eitha' ansicr yn barod ar ôl y pandemig", a'i bod felly'n anodd "teimlo fel bod yr ansicrwydd yna'n rhedeg mewn i rywbeth arall."

"Dyw pobl ddim yn gwybod faint o arian ma' pethe'n mynd i gosti, ma'n anodd neud budget i unrhywbeth, pawb yn mynd i orfod aros mewn limbo mewn ffordd eto i weld be' sy'n mynd i ddigwydd a ma'n eitha anodd yn feddyliol i fod mewn sefyllfa fel 'na fel teulu."

Yn rhan annatod o'r uned deuluol mae Elain - merch ifanc sydd â chyflwr difrifol ar y galon ac oherwydd hynny, mae'r angen i gynnal gwres dydd a nos mewn cartref yn gwbl allweddol.

"Yn enwedig trwy'r gaeaf, ma' angen cadw hi'n gynnes. Dyw circulation hi ddim yn dda iawn, felly ma' hi'n cael trafferth i regulato tymheredd ei chorff hi beth bynnag, so ma'n rili bwysig i ni gallu neud siwr bod y tŷ yn gynnes felly ma' jyst pethe bach fel 'na yn wneud ti poeni mwy, a beth fydd cost hynna?"

Mae Elain yn dioddef o gyflwr sy'n byrhau oes ac yn un o'r cannoedd o blant sydd wedi elwa o wasanaeth hosbis Tŷ Hafan, sef elusen sy'n rhybuddio heddiw ei bod mewn storm berffaith. 

Gyda phryder y gallai biliau ynni godi o £100,000 y flwyddyn i dros £450,000, mae'n argyfwng waeth na chyfnod Covid.

Dywedodd Laura James o Dŷ Hafan eu bod nhw'n derbyn "lot o help o'r llywodraeth, o ni'n cael arian, a oedd hwnna'n helpu ond tro hyn, ar hyn o bryd does dim byd yn dod.

"Achos ma' 80% o'n arian ni yn dod o'r cyhoedd, a ma' pobl yn cael yr un problem â ni, mae costau yn mynd lan, a dydyn nhw ddim yn gallu fforddio rhoi yr un arian i ni nawr.

Image
Elain
Mae Elain yn dioddef o gyflwr sy'n byrhau oes

Dywedodd Bridget bod hyn yn destun pryder iddi.

"Ma'n rili neud i ti fecso am be' sy'n mynd i ddigwydd nesa', a ma' nhw fel elusen dwi'n meddwl yn cael ei anghofio.

"Ma' lot o siarad am cefnogaeth i busnesau a ballu, ond s'dim lot o sôn am pwy fath o gefnogaeth ma' elusennau fel hyn, sy'n cynnig gwasanaeth rili bwysig i teuluoedd, be' sy'n mynd i ddigwydd i rheiny."

Ychwanegodd Bridget ei bod hi'n hollbwysig bod y llywodraeth yn cynnig cymorth yn sgil yr argyfwng costau byw. 

"Dwin meddwl ma' rhaid i'r llywodraeth rhoi caps ar y costau 'ma neu ma' jyst yn mynd i cadw 'mlaen i fynd fyny.

"Ma'r cwmnïoedd yn mynd i neud llwyth o broffit, a ma' teuluoedd yn suffero amdano fe, a dyw e jyst ddim yn iawn."

This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website.