Newyddion S4C

Prif Lenor yn galw am ragor o fuddsoddiad mewn gwasanaethau iechyd meddwl

Prif Lenor yn galw am ragor o fuddsoddiad mewn gwasanaethau iechyd meddwl

Newyddion S4C 04/08/2022

Mewn cyfweliad gyda rhaglen Newyddion S4C, mae un o brif lenorion yr Eisteddfod eleni wedi galw am ragor o fuddsoddiad mewn gwasanaethau iechyd meddwl er mwyn achub bywydau.

Daw sylwadau Sioned Erin Hughes ddiwrnod wedi iddi ennill y Fedal Ryddiaith yn Eisteddfod Ceredigion.

Dywedodd Llywodraeth Cymru eu bod nhw wedi ymrwymo £50 miliwn yn ychwanegol yn y flwyddyn ariannol bresennol ar wasanaethau lles ac iechyd meddwl.

Wedi iddi ennill y Fedal Ryddiaith ddydd Mercher, fe soniodd Sioned Erin Hughes ei bod wedi bod drwy gyfnod tywyll iawn, gan geisio cymryd ei bywyd ei hun.

Ar faes y Brifwyl ddydd Iau, fe ddywedodd bod sawl un wedi codi pryderon am wasanaethau iechyd meddwl ers ei buddugoliaeth: "Dw'i di clywed gymaint yn dod ata'i a dweud bod chwe mis o aros i gael therapi efo cwnselwyr. Pan mae'n dod at iechyd meddwl allwch chi ddim aros. Mae'n rhaid gweithredu yn syth.

"Mae'n fater o fywyd a marwolaeth yn aml a allwn ni ddim cuddio rhag hynny."

Buddsoddiad

Er ei bod yn cydnabod gwaith da nifer o elusennau ar hyd a lled y wlad wrth ddelio â phroblemau iechyd meddwl, mae' n dweud bod angen mwy o fuddsoddiad yng ngwasanaethau drwy'r GIG hefyd:

"Mae'r elusennau yma'n gwneud gwaith anhygoel, ond ddylai fo ddim disgyn arnyn nhw yn unig. Ddylai fod 'na fwy o bethau proffesiynol ar gael a rhywbeth allwch chi fynd ato fo yn syth i gael yr help 'da chi angen.

"Dwi'n gwybod bod gymaint o bethau, yn enwedig ar ôl Covid-19, mae cymaint o waith dal fyny. Ond yn amlwg, fyswn i'n licio gweld mwy o fuddsoddiad."

Yn ôl Jade Quick sydd yn  gweithio i elusen Adferiad Recovery sydd yn cynnig cymorth i'r rheiny sydd yn dioddef gyda'u hiechyd meddwl:

"Mae gwasanaethau iechyd meddwl wedi bod yn wasanaeth Sinderela o ran y Gwasanaeth Iechyd.

"Er bod chwarter pobl Cymru yn byw gyda phroblemau iechyd meddwl, dim ond 10% o wariant y gwasanaeth iechyd mae gwasanaethau iechyd meddwl yn eu derbyn."

'£50m yn ychwanegol'

Mewn datganiad, dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Rydym wedi ymrwymo £50m ychwanegol ar gyfer iechyd meddwl a lles yn 2022/23, i helpu i leihau amseroedd aros, gwella gwasanaethau a mynediad at gefnogaeth. Rydym hefyd yn ehangu mynediad at wasanaethau ar-lein a thros y ffôn, heb yr angen i gael ein cyfeirio gan weithiwr iechyd proffesiynol.

"Nod ein cynllun gweithredu 'Siarad â fi 2' ar gyfer atal hunanladdiad Cymru yw codi ymwybyddiaeth, gwybodaeth a dealltwriaeth, a gwella ymatebion a'r gefnogaeth sydd ar gael. Fe wnaethon ni hefyd lansio system wyliadwriaeth yn ddiweddar mewn partneriaeth â'r GIG a'r heddlu a fydd yn darparu gwybodaeth mynediad cynharach i helpu atal hunanladdiadau a gwella mynediad at Gymorth.”

Sefydlu elusen

Mae Sioned Erin Hughes yn dweud ei bod hi nawr wedi gwella o'i chyfnod tywyll. Mae am ddangos i eraill bod gwellhad yn bosibl ac am sefydlu elusen fydd yn cynghori teuluoedd a ffrindiau rheiny sydd yn teimlo'n hunan-leiddiol ar sut i gefnogi eu hanwyliaid:

"Da ni di cael cymaint o golledion lleol yn ddiweddar a dw'i di dioddef fy hun. Anlwcus o'n i'n teimlo ar y pryd i ddod drwyddi hi. Ond erbyn heddiw, i'r gwrthwyneb yn llwyr.

"Os alla'i ddod a 'chydig bach o ddaioni ar ôl yr holl ddioddef ma’ o leiaf bod o werth rwbath."

 

This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website.