Newyddion S4C

Cinio ysgol am ddim - ysgol gynradd

Costau byw: Ysgol yn rhybuddio fod plant yn llwglyd dros yr haf

ITV Cymru 03/08/2022

Mae ysgol sy’n rhan o gynllun Llywodraeth Cymru i ddarparu bwyd am ddim a gweithgareddau i blant yn ystod gwyliau'r haf wedi dweud nad yw’r cynllun yn mynd yn ddigon pell.

Mae hyd at £4.85 miliwn wedi’i ddarparu ar gyfer 8,000 o blant o ardaloedd difreintiedig ar draws Cymru fel rhan o'r cynllun.

Bwriad yr arian yw darparu dau bryd iachus, gweithgareddau corfforol a sesiynau cyfoethogi profiadau i ddisgyblion. 

Ond mae staff Ysgol Gynradd Coed Eva yng Nghwmbrân yn dweud y gallai cannoedd o blant golli allan.

Dywedodd swyddog lles yr ysgol, Rayann Elsworthy bod cynnydd mewn costau byw yn cael effaith “bryderus” ar ddisgyblion a rhieni, sydd yn “cael trafferth byw o ddydd i ddydd”.

“Weithiau mae disgyblion yn dod i’r ysgol yn dweud nad ydynt wedi cael brecwast neu nad oes gan mam ddigon o fwyd yn y cypyrddau neu'r oergell, felly maen nhw yn pigo i fyny arno” dywedodd. 

“Mae’r rhifau wedi mynd i fyny ar gyfer y gwersyll bob blwyddyn. Mae gennym ni restr wrth gefn am ran fwyaf o’n gwersylloedd.

“Mae plant yn dod i’r ysgol yn llwglyd, blinedig, ac mae’n rhoi straen arnynt i ganolbwyntio ac i dderbyn gwybodaeth. Yn aml ni’n delio gydag anghenion emosiynol cyn eu dysgu yn anffodus.”

'Cyfyngu datblygiad plant'

Ychwanegodd Ms Elsworthy bod yr argyfwng costau byw yn cyfyngu datblygiad plant hefyd. 

“Rydym yn sylwi newid mawr mewn gallu, ymddygiad a lles emosiynol y plant, mae'r oedran maen nhw'n cael eu heffeithio yn mynd yn iau ac yn iau, tra yn y blynyddoedd blaenorol nid oedd mor wael, ond mae’n sicr yn gwaethygu bob blwyddyn.”

Mae’r cynllun wedi derbyn canmoliaeth am gadw plant yn brysur ac yn iach dros wyliau'r haf. 

Ond mae Max Griffiths, sy’n rhedeg y gweithgareddau mewn ysgolion ar draws Torfaen, yn teimlo y dylai Llywodraeth Cymru ail-werthuso sut y maen nhw’n cefnogi teuluoedd bregus.

“Ni angen staff, ni angen cefnogaeth, ni angen cyllid. Ni angen popeth mewn gwirionedd,” dywedodd. 

“Fi’n credu bod bron angen i ni ddeffro o ran sut mae’r teuluoedd yma yn dioddef yn ddyddiol, a sut mae’n cael ei ysgubo o dan y carped ychydig. Fi yn credu bod wir angen y gefnogaeth yna i bob teulu a phlentyn.”

Cinio am ddim

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi cynlluniau yn gynharach y flwyddyn hon i ddarparu cinio am ddim o fis Medi i'r rhan fwyaf o blant dosbarth derbyn a phob plentyn mewn ysgolion cynradd.

Dywedodd y Gweinidog Addysg, Jeremy Miles bod “teuluoedd yn teimlo o dan bwysau” o ganlyniad i’r costau byw cynyddol a bod y gwyliau haf yn gallu cyflwyno heriau ychwanegol.

Ychwanegodd: “Mae’r cynllun Bwyd a Hwyl yn gwneud y mwyaf o gyfleusterau ysgol gan gynnig gweithgareddau hwylus yn ogystal â bwyd iachus, ac yn gallu chwarae rôl wrth helpu plant o ardaloedd difreintiedig i adfer o effaith y pandemig gan gefnogi eu lles ac addysg. 

"Ein nod yw cael pob ysgol yng Nghymru i ddatblygu yn ysgolion sydd â ffocws cymunedol sy’n ymateb i anghenion y gymuned ac yn adeiladu partneriaethau gyda theuluoedd a gwasanaethau eraill.”

This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website.