Newyddion S4C

S4C

Saith mlynedd i leihau amseroedd aros GIG i lefelau cyn Covid

NS4C 31/05/2022

Mae adroddiad gan Archwilio Cymru wedi honni y bydd yn cymryd saith mlynedd i leihau amseroedd aros yn y gwasanaeth iechyd (GIG) i'r un lefelau a chyn y pandemig. 

Yn yr adroddiad, dywedodd Archwilio Cymru fod rhaid i'r GIG yng Nghymru "wneud mwy" er mwyn osgoi niwed i gleifion wrth iddynt aros am driniaeth. 

Dywed yr adroddiad bod targedau ar gyfer rhestrau aros wedi'u methu ers nifer o flynyddoedd ond bod y sefyllfa wedi gwaethygu'n sylweddol yn dilyn y pandemig. 

Ym mis Chwefror 2022 roedd bron i 700,000 o bobl yn aros am driniaeth, cynnydd o 50% ers mis Chwefror 2020.

Yn ôl yr adroddiad, mae dros hanner o rain yn gleifion allanol sydd heb dderbyn eu hapwyntiad cyntaf eto ac felly ddim yn gwybod pa fath o salwch sydd ganddynt. Mae hyn wedyn yn achosi sialensiau wrth flaenoriaethu triniaeth. 

Ychwanegodd Archwilio Cymru ei bod yn amcangyfrif bod tua 550,000 o apwyntiadau sydd wedi cael eu cyfeirio ar goll o fewn systemau'r GIG. 

Gallai hynny beri ragor o broblemau os yw nifer helaeth ohonynt angen triniaeth ychwanegol. 

Image
Ysbyty
Mae rhestrau aros wedi gwaethygu'n sylweddol dros y pandemig Llun: Lianne Mcmullen

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi cyllid sylweddol i fynd i'r afael â rhestrau aros yn dilyn y pandemig, gan wneud £200m ar gael i'r gwasanaeth iechyd ar gyfer 2020/21. 

Ym mis Ebrill fe wnaeth y llywodraeth gyhoeddi ei chynlluniau hirdymor i leihau rhestrau aros, gan rhoi £185m ychwanegol am y pedair blynedd nesaf. 

Er hyn, dywedodd adroddiad Archwilio Cymru nad oedd modd i'r GIG wario'r holl gyllid ychwanegol yn 2020/21 oherwydd problemau "capasiti staff, diffyg lle ffisegol a chapasiti preifat cyfyngedig."

O achos hyn mae'r adroddiad yn dweud bod rhaid gwneud mwy i fynd i'r afael â rhestrau aros heblaw arian ychwanegol. 

Image
Ysbyty
Yn ôl yr adroddiad, mae'n rhaid gwneud mwy i sicrhau diogelwch cleifion wrth iddynt aros am driniaeth

Yn sgil yr adroddiad, dywedodd Archwilydd Cyffredinol Cymru, Adrian Crompton: "Yn union fel yr ymatebodd y GIG i her y pandemig, bydd angen iddo ymateb i her mynd i’r afael â rhestr aros sydd wedi tyfu i faint anferth."

"Bydd angen gweithredu ar y cyd mewn sawl cyfeiriad gwahanol, a bydd angen goresgyn rhai heriau hir sefydlog."

"Trefnwyd fod arian ychwanegol ar gael a rhaid ei ddefnyddio yn y ffordd fwyaf effeithiol i sicrhau bod dulliau teg ac wedi’u targedu sy’n diwallu anghenion gofal wedi’i gynllunio i bobl Cymru."

Dywedodd Gweinidog Cysgodol dros Iechyd y Ceidwadwyr Cymraeg, Russell George, na fydd yr adroddiad yn "rhoi hyder i bobl Cymru" am y gwasanaeth iechyd. 

"Does neb yn rhoi'r bai ar ddoctoriaid neu nyrsys. Ond mae yna ddiffyg cynllunio gan Lywodraeth Cymru sydd yn poeni fwy am gael mwy o wleidyddion ym Mae Caerdydd yn lle datrys y broblem anferthol o restrau aros yn y GIG."

"Gobeithio bydd yr adroddiad yma yn sbarduno Llywodraeth Cymru i ddangos arweinyddiaeth yn lle gadael y byrddau iechyd i wneud y gwaith."

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru bod arian ychwanegol sylweddol wedi ei rhoi i'r gwasanaeth iechyd a'i bod wedi gosod targedau "uchelgeisiol ond realistig" i daclo'r rhestrau aros.  

"Mae ein cynllun adfer, gafodd ei gyhoeddi fis diwethaf, yn amlinellu ein cynlluniau i ddatrys y pum argymhelliad yn yr adroddiad, gan gynnwys sut y byddwn yn cefnogi cleifion tra eu bod yn aros am driniaeth ac yn cynnal gweithlu cynaliadwy gydag arweinyddiaeth effeithiol." 

This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website.