Angen 'gweithredu ar frys' i atal newyn yn Affganistan

NS4C 15/12/2021

Gydag wyth miliwn o bobl Affganistan yn wynebu newyn y gaeaf hwn, mae elusennau yng Nghymru wedi dweud fod angen "gweithredu ar frys" i ddarparu cymorth i'r rhai sydd mewn angen.  

Yn ôl Apêl Affganistan y Pwyllgor Argyfyngau DEC (Disasters Emergency Committee) Cymru, mae plant eisoes yn marw ac mae miliwn yn fwy mewn perygl wrth i brinder bwyd daro'r wlad. 

Dywed asiantaethau DEC yng Nghymru fod sefyllfa'r wlad a'i phobl yn drychinebus yn sgil gwrthdaro hirdymor ynghyd â’r sychder gwaethaf mewn 27 o flynyddoedd, pandemig Covid-19 a chwalfa economaidd enfawr.  

Mae DEC yng Nghymru, sy'n cynnwys y Cymorth Cristnogol, Y Groes Goch Brydeinig, Achub y Plant, Tearfund a CAFOD, yn dweud fod angen "gweithredu ar frys". 

Image
affganistan
Mae'r pwyllgor wedi dweud fod angen cymorth "ar frys". 

Yn ôl DEC, nid oes gan 22 miliwn o bobl – 55% o’r boblogaeth – ddigon o fwyd i oroesi.

Dywedir fod mwy nag wyth miliwn o bobl yn wynebu newyn, gyda miliwn o blant o dan bump oed mewn perygl o farw dros y tri mis nesaf. 

Medden nhw: "Mae gweithredu yn gyflym yn hanfodol cyn y gaeaf wrth i’r tymheredd ostwng i -12 gradd."

Maen nhw'n ychwanegu: "Yn amodau rhewllyd y gaeaf, disgwylir y bydd tair miliwn o blant o dan bump oed yn dioddef diffyg maeth acíwt dros y misoedd nesaf oherwydd nad yw eu teuluoedd wedi gallu tyfu cnydau a’u bod bellach yn methu â thalu am fwyd. 

Mae ysbytai eisoes yn ei chael hi'n anodd trin mamau a phlant sy'n dioddef o ddiffyg maeth yn sgil prinder meddyginiaethau a chyflenwadau, medd DEC.

Sychder

Mae'r Prif Weinidog Mark Drakeford wedi annog pobl Cymru i ymuno â'r apêl mewn neges fideo.

Meddai: “Yn Affganistan, mae pobl yn wynebu argyfwng y gaeaf hwn. Mae miliynau ar drothwy newyn. Yn ogystal â pherygl coronafirws a'r gwrthdaro diweddar, mae teuluoedd wedi wynebu'r sychder gwaethaf mewn 27 mlynedd. 

"Mae cwymp economaidd hefyd yn golygu bod prisiau bwyd wedi cynyddu, ac mae mwy nag wyth miliwn o bobl yn brin o fwyd."

Mae DEC Cymru yn apelio ar frys am gymorth.

Dywedon nhw: "Bydd ein cefnogaeth yn helpu i ddarparu bwyd a maeth i blant, cefnogi ysbytai a chynnig cymorth i'r rhai sydd wedi'u gorfodi o'u cartrefi. Rydym i gyd yn cofio’r haelioni a ddangoswyd dros y flwyddyn ddiwethaf - nawr mae'n bryd rhannu'r haelioni gyda’r rhai sydd fwyaf mewn angen. Rhowch beth bynnag y gallwch."

Image
affganistan
Mae elusennau wedi bod yn gweithio yn Affganistan cyn ac ar ôl i'r Taliban gipio grym unwaith eto dros yr haf.

Ychwanegodd Cadeirydd DEC Cymru, Mari McNeill o Cymorth Cristnogol Cymru: "Mae ein helusennau eisoes yn helpu ond mae gwir angen chwistrelliad enfawr o gyllid i fynd i'r afael â phroblem o'r maint hwn.

"Mae pobl yn newynu - mae wyth miliwn ar drothwy newyn, mae 22 miliwn o bobl, sef dros hanner y wlad, yn wynebu prinder bwyd difrifol.

"Bydd llywodraeth y DU, drwy gynllun Aid Match yr Adran Dramor, y Gymanwlad a Datblygu, yn rhoi arian cyfatebol am yr holl arian a godir gan yr apêl – hyd at £10 miliwn.”

Bydd S4C, y BBC, ITV, Channel 4, Channel 5 a Sky yn darlledu'r apêl ar ddydd Mercher (15 Rhagfyr) yn dilyn eu rhaglenni newyddion.