Rhybudd bod angen 'archebu'n gynnar' y Nadolig hwn oherwydd prinder gyrwyr

Rhybudd bod angen 'archebu'n gynnar' y Nadolig hwn oherwydd prinder gyrwyr

Newyddion S4C 26/10/2021

Mae Rheolwr un o gwmniau cludiant mwyaf Cymru wedi rhybuddio y bydd “angen cynllunio’n gynnar” ar gyfer y Nadolig eleni oherwydd prinder gyrrwyr lorïau.

Ers misoedd bellach, ry’ ni’n ymwybodol bod ‘na brinder am yrwyr loriau ar draws y Deyrnas Unedig.

Mae’r RHA (Road Haulage Association), y gymdeithas sy’n cynrychioli cwmniau cludiant, wedi cyhoeddi bod yna ddiffyg o 100,000 o yrrwyr.

 hithau’n Wythnos Genedlaethol y Loriau, mae’r gymdeithas yn cynnal cystadlaethau ac yn ceisio denu pobl ifanc i’r diwydiant.

Yn ôl Ian Owen, Rheolwr Gyfarwyddwr Cwmni Cludiant Owens yn Llanelli, dyma’r her fwyaf erioed iddyn nhw ei wynebu yn hanes y cwmni, sydd y flwyddyn nesaf, yn dathlu hanner can mlynedd ers ei sefydlu.

“Roedd rhaid wynebu her Covid heb unrhyw amser mewn gwirionedd i baratoi," dywedodd.

“Dwi’n credu i ni yrru’n ffordd drwy hynny gydag elfen o lwyddiant.

“Ac yna gethon ni’n taro gan ergyd y prinder gyrrwyr. Ac mae hwn o bell ffordd yn waeth na heriau’r pandemig.”

‘angen archebu’n gynnar eleni’

Mae’r prinder gweithwyr wedi’i achosi gan ystod o ffactorau, gan gynnwys Brecsit, y pandemig a newid i delerau treth i weithwyr hunan gyflogedig ym mis Ebrill.

Yr hyn sy’n poeni’r cwmni nawr yw’r cyfnod prysur sydd ar y gorwel, a’r cyngor yw i bobl brynu’n gynnar rhag iddynt gael eu siomi adeg y Nadolig.

“Mae angen i chi archebu’n gynnar eleni.

“Mae ‘na obaith y byddwch chi’n derbyn popeth, heb os. Ond mae’n bosib i chi gael siom,“ ychwanegodd.

Fel sector, rydym yn teimlo balchder wrth gynnig gwasanaeth, a dy’ ni ddim moyn gweld unrhyw un yn drist adeg y Nadolig.”

Mae’r cwmni’n cyflogi bron i fil o weithwyr, a 650 o’r rheiny’n yrrwyr. Ond â hithau’n gyfnod prysur iawn, mae ‘na waith ar gyfer tua 150 o yrrwyr arall.

Yn sgil y prinder cenedlaethol, dy’n nhw ddim ar gael.

“Yn hytrach na chynyddu nifer y loriau. Ni’n gorfod cyfyngu,” meddai Ian Owen.

“Mae tua 50 neu 60 o loriau yn segur. A phan bod lori newydd sbon yn costio £100,000, mae hynny’n rhoi rhyw fath o syniad i chi o’r broblem yn ariannol.”

Yn ôl Ian Owen, mae’n broblem hir dymor “catastroffig” sydd heb gael ei datrys ar waethaf ymdrechion diweddar Llywodraeth San Steffan.

Dywedodd: “Yr hyn mae nhw’n cesio gwneud yw rhoi plastar dros rhywbeth sydd angen pwyth.”

Mae Llywodraeth San Steffan wedi trefnu fisas dros dro ar gyfer gweithwyr tramor a chynnig cynlluniau hyfforddi dwys am ddim ar gyfer 5,000 o yrrwyr.

Image
Nia Griffith
Nia Griffith AS

Yn ôl Aelod Seneddol Llanelli Nia Griffith, mae angen gwneud mwy er mwyn gwarchod un o gwmniau pwysica’r ardal:

“Beth ni’n gweld nawr ydy Llywodraeth sy’n datgan ymatebion hanner parod. Fel rhoi fisas er enghraifft i bobl am dri neu bedwar mis. Wel pwy sy’n mynd i ddod yma am hynny? Neb! Bron neb. 

"A nawr mae nhw am roi hawliau i gwmniau tramor i ddod yma i wneud mwy o waith a ni gyd yn cytuno nad oes pwynt mynd nôl i’r cyfandir gyda lori gwag ond y ffaith yw, os ydy cwmniau tramor yn cael hawliau, dylai ein cwmniau ni gael yr un hawliau ar y cyfandir a dylai’r llywodraeth wneud mwy o waith i gael bargen dda i ni," ychwanegodd.

Mae Llywodraeth y DU hefyd wedi gosod cynlluniau i lacio ar y rheolau fyddai’n caniatau i yrwyr o dramor weithio rhagor yn y Deyrnas Unedig cyn gadael y wlad a chynnig £7,000 y pen er mwyn ariannu Cynllun Prentisiaeth ar gyfer gyrrwyr.

Image
Gareth, prentis gyrru lori
Gareth Perry sy'n hyfforddi i yrru lori

Cynllunio ar gyfer y dyfodol yw bwriad Cwmni Owens erbyn hyn trwy fanteisio ar gynllun prentisiaeth y llywodraeth.

Ers ychydig wythnosau, mae naw gyrrwr ifanc dan hyfforddiant wedi ymuno â’r cwmni. Yn eu plith, Gareth Perry o Gwm Rhymni.

“Mae’n bosib iawn mwynhau gyrfa lwyddiannus iawn fel gyrrwr. Ond dim yr arian yn unig sy’n bwysig.

Yn rhan o’r cynllun prentisiaeth gydag Owens, rydych chi’n rhan o’r teulu, ac mae’r gefnogaeth yna yn bwysig gan fod yr hyfforddiant a chael trwyddedau yn stressful iawn,dywedodd Gareth.

 “Mae’r gost o gael trwydded yn agos at £4,000 ac mae’n broses sy’n cymryd amser,” dywedodd.

“Hyd yn oed ar ôl pasio pob prawf, mae angen ennill profiad yng nghwmni gyrrwyr eraill cyn bod modd i chi fwrw’r ffordd mewn lori enfawr ar ben eich hun.”

'Nid problem Owens yw hon'

Yn y tymor byr felly, mae cwmni Owens yn wynebu cyfnod heriol iawn wrth i’r Nadolig nesàu.

Dywedodd Ian Owen: “Ni’n neud popeth ni’n gallu. Ond mae peth o hyn mas o’n dwylo.

“Nid problem Owens yw hon. Mae’n broblem drwy’r wlad sy’n cael effaith ar bawb sy’n gweithio gyda loriau.”