Galw am sefydlu timoedd arbenigol i fynd i’r afael â Covid hir

Galw am sefydlu timoedd arbenigol i fynd i’r afael â Covid hir

Newyddion S4C

Mae meddyg teulu wedi dweud fod angen “tîm arbenigol yn y gogledd” i fynd i’r afael â Covid hir ymysg cleifion.

Yn ôl amcangyfrif, mae’r cyflwr yn effeithio ar dros 500,000 o bobl yng Nghymru, gydag oddeutu 42,000 yn dioddef am gyfnod o dros 12 wythnos.

Dywed Llywodraeth Cymru fod cynllun mewn lle sydd yn ceisio darparu gofal i gleifion yn agos i adref.

Mae Sian Griffiths o Ynys Môn wedi dioddef o’r cyflwr ers mis Mai 2020, gyda’i ffordd o fyw yn newid yn gyfan gwbl yn sgil symptomau’r salwch.

Ymhlith y rhain mae blinder llethol, yn ogystal ag effaith ddwys ar ei chof.

“Dwi’n anghofio lle mae’r llaeth yn mynd ar ôl gwneud paned. Mae’n jyst teimlo fel bod y pen ddim yn perthyn i fi,” meddai.

Mae Ms. Griffiths wedi teithio dros y ffin i Loegr er mwyn cael gofal arbenigol.

Fe ddylai hyn newid yn ôl y meddyg teulu, Dr. Nia Hughes – sy’n galw am sefydlu tîm gofal arbenigol yma yn y gogledd.

“Dwi'n meddwl bod angen tîm aml arbenigol yma yn y gogledd fel bod ni'n gallu targedu'r cyflwr fel mewn ffordd holistig deud y gwir. Achos mae'r cleifion yma yn aml efo problemau efo'r iechyd meddwl a phroblemau efo'r ysgyfaint. Maen nhw’n cael problemau hefyd efo falle'r galon.

“Da ni angen tîm ar y cyd deud y gwir i weld y cleifion mewn un lle asesu ar y cyd a phenderfynu ar sut i symud y gofal ymlaen. 'Da'ch chi'n gweld, dyna 'di'r broblem ynde. Mae 'na drafod ynglŷn â chreu'r timau yma, ond 'da ni'n gweld y cleifion rŵan, mae'r cleifion yma, maen nhw yma ers blwyddyn diwetha a 'da ni'n amlwg yn teimlo bod ni'n trio'n gorau i edrych ar ei holau nhw ond 'da ni angen yr arbenigedd yna i ddwad yn gyflym.”

Yn ôl Llywodraeth Cymru, mae’r rhaglen ‘Adferiad’ yn ceisio sicrhau bod cleifion yn cael gwasanaeth priodol mor agos i'w cartrefi ag sy'n bosib ac y bydd y rhaglen yn cael ei hadolygu bob chwe mis wrth ddysgu mwy am Covid hir.