Rhoi organau: Annog pobl i siarad er mwyn ‘helpu eraill i fyw’

Rhoi organau: Annog pobl i siarad er mwyn ‘helpu eraill i fyw’

NS4C

Mae dyn a gafodd drawsblaniad a achubodd ei fywyd chwarter canrif yn ôl yn annog pobl i siarad am roi organau.

Cafodd Ken Jones, 76 oed o Lanberis, drawsblaniad aren yn 1996. Oni bai am y trawsblaniad, ni fyddai yma heddiw, meddai.

Er bod y system i ‘optio’ allan o roi organau ar waith yng Nghymru ers 2015, mae peryg bod nifer o gyfleoedd i roi organau yn cael eu colli, yn ôl Mr Jones.

Y rheswm am hyn, meddai, yw gan mai teuluoedd anwyliaid sydd wedi marw sy’n cael y gair olaf ar roi organau, hyd yn oed os nad yw’r unigolyn wedi optio allan.

‘Ddim yn hawdd’

Mae Mr Jones yn annog pob un i siarad gyda’u teuluoedd am eu dymuniadau.

“Dio’m bwys be di’ch oed chi, ‘da ni’n gofyn i chi ddeud yn glir wrth eich teulu be di’ch dymuniadau chi ar ôl i chi farw mewn ffordd,” meddai.

“Da ni’n gneud ewyllys, ‘da ni’n penderfynu cael ein claddu neu mynd i’r crematoriwm, ond be fyswn i’n hoffi hefyd – newch chi ddweud yn glir be ‘sa chi’n licio cael gwneud efo’ch organau.

“Da ni yn pwyso ar bawb i siarad am hyn. Dio’m yn beth hawdd i siarad amdano fo. Ond os oes rhywun yn gwrando ar hyn, ‘da ni’n gofyn ‘tha chi, newch chi siarad efo’ch teulu a neud yn glir os ‘da chi ishio rhoi, neu wrth gwrs mae croeso i chi ddweud na.

‘Rhoi bywyd’

Cafodd Mr Jones ei eni gyda nam ar ei ddwy aren, cyflwr o’r enw clefyd arennau polycystig.

 Gwnaeth ddarganfod bod ganddo’r clefyd pan yr oedd yn ei 20au, cyn gorfod mynd ar ddialysis yn ei 40au cynnar.

Mae rhoi organau yn achub bywydau, meddai Mr Jones, a chwarter canrif ers ei drawsblaniad, mae ei ddiolch yr un mor fawr ag erioed.

“Y rheswm mwya dros roi organ mewn ffordd ydi ‘da chi’n rhoi bywyd i rywun arall. Mae o yn helpu pobl erill i fyw. A mwy ‘na helpu – rhoi bywyd, ‘sw ni’n ddeud yn fwy na dim byd.”

“Mae gen i gymaint o le i ddiolch i deulu y sawl roth yr aren i mi, ac i’r meddygon ac i’r wraig a’r teulu. ‘Blaw bod dialysis a trawsblaniad yn bod, fyswn i ddim yma, s’nam dwywaith am hynny.”

Dathlu 25 mlynedd

Cafodd Mr Jones ymwelydd go arbennig ar y diwrnod y bu’n dathlu chwarter canrif ers ei drawsblaniad.

 

Image
NS4C
Ken a’i wyres yn cyfarfod y llawfeddyg gwnaeth ei drin 25 mlynedd yn ôl, Mr Ajay Sharma.

“Diwrnod ar ôl fy nhrawsblaniad ges i gyfarfod y meddyg roth y trawsblaniad, Mr Ajay Sharma. Dyn rhyfeddol, a ‘da ni wedi neud rw ffrindiau rhyfedda ers hynny.

“Y diwrnod o’n i’n dathlu y pum mlynedd ar hugain, be nath o oedd reidio beic yr holl ffordd o Lerpwl i nghartra i, ac odd hynny’n ddipyn o sioc lly, ond o’n i’n hapus o ofnadwy i weld o yna.

“Mi atho ni gyd allan i gal picnic bach allan ar y mynydd i ddathlu’r digwyddiad.”