Newyddion S4C

'Sut ydw i’n gallu gweithio’n galetach?': Pryder mam ifanc wrth wynebu costau byw cynyddol

'Sut ydw i’n gallu gweithio’n galetach?': Pryder mam ifanc wrth wynebu costau byw cynyddol

Hansh 12/01/2023

Mewn rhaglen ddogfen materion cyfoes newydd i Hansh, mae mam ifanc yn disgrifio ei phryderon am yr argyfwng costau byw.

Mae Amber Davies yn fam sengl 23 mlwydd oed ac yn byw yn ardal Mayhill, Abertawe.

Mae hi newydd orfod adael ei swydd fel ymchwilydd oherwydd problemau gyda’i hanabledd a phryderon am gostau byw.

“Dwi’n becso am yr argyfwng costau byw - ry’n ni jyst yn goroesi,” meddai.

“Roeddwn i’n gweithio 40 awr yr wythnos, ar ben bod yn fam gydag anabledd. Sut ydw i’n gallu gweithio’n galetach?

“Mae stigma enfawr o ran budd-daliadau. Mae problem poen cronig ‘da fi - felly, weithiau dwi methu cerdded, dyw fy nwylo i ddim yn gweithio’n iawn. 

“Dwi’n cael PIP (Taliad Annibyniaeth Bersonol ) ac mae pobl yn dweud pethau fel "o ie, rwyt ti jyst yn dweud bod gennnyt ti anabledd, fel dwyt ti ddim yn gallu gweithio". Na, dwi eisiau gweithio.”

Roedd cyfanswm costau Amber bob mis ar bethau fel biliau, bwyd, ynni, trydan ac weithiau gofal plant yn uwch na’i chyflog misol.

Cynydd sylweddol mewn biliau

Dywedodd: “Roedd fy mil nwy a thrydan bob mis yn £56, am y ddau. Nawr, dwi’n gwario £60 mewn jyst dros ddwy wythnos. Dyw hynny ddim yn iawn, dyw hynny ddim yn eistedd yn iawn ‘da fi.

“Mae angen i naill ai’r llywodraeth neu bwy bynnag sy’n gadael i gwmnïoedd greu cymaint o elw roi stop arno fe.

“Ro’n i byth yn credu byddwn i’n gorfod gwneud y dewis rhwng gwres a bwyd,” dywedodd y fam ifanc.

Fodd bynnag, mae Amber yn teimlo fel nad ydy hi’n haeddu cael help ychwanegol o fannau fel banciau bwyd, oherwydd mae hi’n gweld bod pobl sy’n llai ffodus eto.

“Y peth yw gyda fi a banciau bwyd, dwi’n teimlo fel dwi’n tynnu i ffwrdd oddi wrth bobl eraill. Ar y foment, mae yna bobl sydd methu bwydo ei phlant. Dydw i ddim eisiau tynnu i ffwrdd oddi wrthyn nhw.

“Oni bai bod y babi ddim yn mynd heb fwyd a heb laeth dwi’n hapus. Dwi’n gallu byw off tost.

Dywedodd Alan Cram sy’n gwirfoddoli yn Nhŷ Croeso, banc bwyd yng Nghlydach yng Nghwm Tawe: “Mae mwy a mwy o bobl yn dod i mewn - dros y tair blynedd ddiwethaf tua 50% mwy o bobl. Weithiau, pobl sydd yn gweithio, felly nid jyst pobl diwaith ond pobl sydd yn gweithio hefyd. 

“Mae’n anodd iawn i bobl gyfaddef bod angen yr help arnyn nhw,” ychwanagodd gwirfoddolwr arall.

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth y DU: “Rydym yn deall bod pobl yn poeni am heriau costau byw ac rydym wedi cyhoeddi rhagor o gymorth i dargedu’r aelwydydd mwyaf bregus.

“Mae’r cymorth costau byw werth £26 biliwn yn 2023-24, yn ogystal ag uwchraddio budd-daliadau, sydd werth £11 biliwn i bobl oedran gweithio a phobl anabl.”

Mae modd gwylio'r rhaglen fan hyn.

Llun: ITV Cymru Wales

This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website.