Newyddion S4C

Angen rheoli tir gwarchodedig yn well er mwyn amddiffyn bioamrywiaeth

Angen rheoli tir gwarchodedig yn well er mwyn amddiffyn bioamrywiaeth

Mae tir gwarchodedig fel parciau cenedlaethol angen cael eu rheoli'n well er mwyn cynnal bioamrywiaeth, yn ôl ymchwil newydd.  

Yn ôl gwyddonwyr o Brifysgolion Bangor, Caergrawnt a Chaerwysg, dydy creu ardaloedd cadwraeth ddim yn ddigon i amddiffyn bywyd gwyllt. 

Mae’n rhaid gwneud ymdrech pwrpasol i reoli'r ardaloedd yma er mwyn amddiffyn rhywogaethau penodol, yn lle gadael y tir fel y mae, medd yr ymchwiliad.

Daw'r canfyddiadau yn dilyn ymchwiliad i effeithiau ardaloedd gwarchodedig ar adar dŵr mewn 1500 safle ar draws 68 gwlad. 

Er bod gwarchod tir yn amddiffyn ardaloedd rhag di-goedwigo a dinistrio cynefinoedd, mewn rhai ardaloedd mae'n cael effaith negyddol ar fioamrywiaeth. 

"Fel gwyddonwyr cadwraeth, hoffwn ddweud bod ardaloedd gwarchodedig yn gwneud yn wych, ac yn dadwneud y golled o rywogaethau ar draws y byd," meddai Julia Jones, un o awduron yr ymchwil ac athro cadeiriol ym Mhrifysgol Bangor. 

"Ond yn lle, be 'da ni'n gweld yw bod y canlyniadau yn gymysg iawn."

'Dim yn gweithio i fywydd gwyllt'

Mae'r ymchwiliad yn gobeithio bydd y data yn cyfrannu at drafodaethau yn ystod cynhadledd ryngwladol yn Tsieina eleni, lle bydd arbenigwyr yn gobeithio cytuno ar strategaeth i amddiffyn natur dros y degawd nesaf.

Mae galwadau wedi bod gan naturiaethwyr i warchod 30% o holl dir y Ddaear erbyn 2030, ond yn ôl yr adroddiad mae angen canolbwyntio ar reoli'r ardaloedd yn effeithiol. 

Yng Nghymru, nid yw bron i hanner o ardaloedd gwarchodedig y wlad yn cael eu monitro oherwydd diffyg buddsoddiad, ac mae 60% o’r ardaloedd mewn cyflwr "anffafriol." 

Dywedodd Deio Gruffydd o RSPB Cymru, mae'n amlwg bod mwy angen ei wneud er mwyn i'r ardaloedd gyfrannu at y bioamrywiaeth sydd ei angen. 

"Heb y rheolaeth effeithiol a heb fonitro cyson, dydy'r ardaloedd ma ddim yn gweithio i fywyd gwyllt a dydy nhw ddim yn safleoedd lle mae bywyd gwyllt yn gallu ffynnu," meddai. 

"Er bod safleoedd ac ardaloedd wedi cael eu dynodi, mar nhw ond wedi cael eu dynodi mewn enw'n unig.

"Mae angen gweithredu ar frys i neud yn siŵr bod yr ardaloedd ma'n gweithio i fywyd gwyllt."

This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website.