Galw am well cefnogaeth i fenywod sy'n cael trafferth wrth drio am ail blentyn

Galw am well cefnogaeth i fenywod sy'n cael trafferth wrth drio am ail blentyn

Newyddion S4C 10/11/2021

Mae cwpl o Wynedd yn galw am well cefnogaeth i deuluoedd sy'n cael trafferth ag anffrwythlondeb eilaidd - sef trafferthion wrth drio cael ail blentyn.

Mae Manon a Chris Roberts o'r Bala wedi gwario £14,000 ar driniaethau IVF aflwyddiannus.

Dywedodd Manon wrth raglen Newyddion S4C fod yr anhawster o feichiogi am yr eildro yn "dorcalonnus".

Yn ôl Llywodraeth Cymru nid oes ystadegau ar gael i ddangos faint o bobl sydd wedi eu heffeithio.

Ond mae rhai meddygon yn dweud bod methu cael ail blentyn yn fwy cyffredin nag anffrwythlondeb cynradd - neu drafferthion wrth drio cael babi cyntaf.

“Ar ôl beichiogrwydd naturiol, y peth olaf ‘de chi’n feddwl ’se chi’n gorfod ddelio hefo ydi anffrwythlondeb," dywedodd Manon. 

"Dwi ‘di neud o unwaith, felly dylwn i allu’i neud o eto. Ond dydy ddim bob amser mor hawdd â hynny.”

'Cael hi'n anodd siarad'

Mae Manon a Chris wedi bod yn trio beichiogi ers dros saith mlynedd ac yn ystod y cyfnod hwnnw mae Manon wedi cam-esgor ac wedi bod drwy ddau gylchred o driniaeth IVF.

“Ar y dechrau, roeddem yn ei chael hi’n anodd siarad am secondary infertility, ac roedden ni’n cadw popeth i ni’n hunain," meddai. 

"Dwi’n teimlo ein bod yn byw mewn oes reit feirniadol, ac roedd gen i ofn i bobl wneud i mi deimlo fel dylwn i ddim cwyno gan fod gennym blentyn yn barod, a bod ein profiad neu golled ddim mor ddrwg â’r cyplau hynny sy’n methu cael plant o gwbl.”

“Dwi wedi cael llawer o bobl yn dweud – ‘O wel, o leiaf bod gennych chi un plentyn.’ ”

Image
Manon a Chris Roberts, gyda'u merch Efa.
Manon a Chris Roberts, gyda'u merch Efa.

Yn fam i Efa sydd erbyn hyn yn wyth oed, doedd Manon erioed wedi ystyried y byddai beichiogi am yr eildro yn broblem.

Ond, wedi dros flwyddyn o drio a chymryd sawl prawf, dywedodd yr arbennigwyr fod ei siawns o feichiogi’n naturiol bron yn amhosibl, a'r unig ffordd i feichiogi oedd drwy IVF.

Mae’n rhaid i bobl dalu am y driniaeth os oes ganddyn nhw blentyn eisioes.  

Fe gafodd Manon a Chris Roberts ddau gyfnod o driniaethau IVF - y cyntaf yn 2017 a’r ail yn 2020.

Roedden nhw’n costio £7000 yr un.

“Roedd IVF yn ein dychryn ni’n ofnadwy,” meddai Manon. “Yn enwedig i rhywun fel fi sydd gymaint o ofn nodwyddau!

“Mae’r broses i gyd reit tricky o ran y feddyginiaeth a’r injections gan eich bod yn gorfod eu cymryd ar yr union amser cywir neu yn risgio chwalu’r holl gylchred.

“Dwi’n lwcus iawn fod gen i ŵr mor anhygoel a theulu a ffrindiau agos sydd mor gefnogol sydd wedi bod gyda ni bob cam o’r daith.”

'Mae'n torri 'nghalon i'

Aflwyddiannus oedd y ddau driniaeth IVF, ac mae Manon yn teimlo’n euog nad oes gan Efa gwmni brawd neu chwaer.

“Dwi wedi colli cownt o faint o weithiau y daeth hi adre o’r ysgol neu barti pen-blwydd yn ei dagrau gan fod gen hi ddim brawd neu chwaer i chware hefo adre," ychwanegodd Manon.

“Mae’n torri 'nghalon i.”

Mae Manon yn teimlo nad oes digon o gefnogaeth i rieni sy’n cael trafferth cael ail fabi.

“Yn anffodus, dwi’n teimlo bod cyplau sy’n dioddef o secondary infertility yn tueddu i gael lot llai o gefnogaeth cymdeithasol ac ariannol na’r cyplau sydd hefo Primary infertility.

“Dylai’r angen am gymorth ddim cael ei anwybyddu.  Mae pawb hefo stori unigryw eu hunain.”

Image
IVF - Chris Roberts
Dywedodd Manon fod y broses IVF yn un 'reit tricky'.

Mae’r cwpwl o’r Bala yn galw ar fwy o gymorth i bobol sydd ddim yn gallu fforddio’r driniaeth.

“Dwi’n teimlo bod y ffaith bod cyplau sydd yn dioddef o secondary infertility yn gorfod talu £7000 am un rownd o IVF yn hurt.

“Pam na allan nhw gynnig rownd am hanner y pris os nad yw’r rownd gyntaf yn gweithio?

“Dim pawb sydd mewn sefyllfa ariannol digon sefydlog i gael IVF fel opsiwn, sy’n golygu bod y cyplau hynny’n cael eu diystyru’n llwyr.”

Drwy rannu ei phrofiadau mae Manon Roberts yn gobeithio agor y drafodaeth er mwyn helpu eraill.

Mae hi wedi cael cysur mawr, meddai, gan fforymau trafod ar wefanau cymdeithasol.

“Mae cymaint o safeloedd ar rwydweithiau megis Facebook ac Instagram hefo cyplau sydd yn mynd drwy’r un daith â chi.

“Maen nhw’n rhywle lle dwi’n gallu bod yn agored a gonest gyda’n nheimladau heb neb yn fy meirniadu.

“Mae anffrwythlondeb wedi effeithio’n iechyd meddwl i. Es i’n isel iawn a dioddef o or-bryder ar ôl rownd gyntaf IVF, ond erbyn yr ail rownd, roeddem wedi clywed am llawer mwy o gyplau oedd yn mynd trwy’r broses ac yn fodlon rhannu eu stori.

“Mi wnaeth hyn lawer o wahaniaeth i ni, a’n hannog ni i rannu ein stori.”

Image
Manon, Chris ac Efa
Mae Manon a Chris am ganolbwyntio ar fwynhau bywyd fel teulu o dri am y tro.

O ran y dyfodol mae’r Manon a Chris wedi penderfynu peidio cael triniaeth IVF arall. Maen nhw wedi ystyried mabwysiadu, ond yn deud mai canolbwyntio ar fwynhau bywyd fel teulu o tri sy’n bwysig nawr.

“Da ni wedi dechrau derbyn mai un plentyn fydd gennym ni, a ’de ni’n iawn hefo hynny."