Newyddion S4C

Adfer hen enw Cymraeg gorsaf drenau yn ‘rhy gostus’

Halt Talwrn Bach

Mae Trafnidiaeth Cymru wedi dweud y byddai adfer hen enw Cymraeg gorsaf drenau yng Ngwynedd yn rhy gostus.

Roedd rhai pobl yn y gymuned leol wedi galw am newid enw gorsaf Llanbedr yn ne'r sir i’w enw hanesyddol Halt Talwrn Bach.

Mae'r arhosfan wledig ar reilffordd Arfordir y Cambrian rhwng Aberystwyth a Phwllheli.

Mae Trafnidiaeth Cymru wedi cytuno i gynnwys cyfeiriad at yr hen enw mewn llythrennau llai ar arwydd newydd sydd ar fin cyrraedd gorsaf Llanbedr.

Roedd y Cynghorydd Gwynfor Owen wedi holi ar ran Cyngor Cymuned Llanbedr am y “posibilrwydd” o adfer yr enw Cymraeg ar gyfer arwydd swyddogol yr orsaf.

Fe gafodd y mater ei drafod eto mewn cyfarfod o Bwyllgor Cyswllt Rheilffordd Arfordir y Cambrian, ddydd Gwener.

Yno roedd cynrychiolydd o Drafnidiaeth Cymru, Gail Jones wedi trafod y gwelliannau diweddaraf i orsaf Llanbedr.

Roedd y rhain yn cynnwys gwaith i’r hysbysfwrdd, adnewyddu fframiau posteri a newidiadau i fodloni brand Trafnidiaeth Cymru. Roedd yna waith ffensio a phaentio a thrwsio'r gysgodfan bresennol gan gynnwys ei tho sydd wedi bod yn gollwng.

Roedd lloches newydd ar ei ffordd ond roedd arolwg wedi darganfod nad oedd yr hen sylfeini yn ddigon sefydlog i gynnal yr adeilad newydd.

Cynigiwyd arwydd gorsaf gwyn newydd gyda llythrennau mawr du yn dweud ‘Llanbedr’ a llythrennau llai ar yr ochr dde yn dweud yn Gymraeg: “Dewch oddi ar y trên yma ar gyfer Talwrn Bach.”

“Fe ofynnwyd i ni am gael arwydd gyda’r hen enw Talwrn Bach ond fel dw i wedi dweud o’r blaen dydyn ni ddim yn gallu gwneud hynny,” meddai wrth y cyfarfod.

“Byddai newid yr arwydd yn dasg mor enfawr a drud, mae’n holl rwydweithiau cyfrifiadurol a phopeth y byddai’n rhaid eu newid, byddai’n costio gymaint o arian i wneud hynny,” meddai.

‘Colli enwau’

Yn absenoldeb y Cynghorydd Gwynfor Owen, cafodd Morfydd Lloyd ganiatâd i siarad ar ran Cyngor Cymuned Llanbedr gan ddweud ei fod yn “well na dim”.

Byddai'n rhaid iddi fynd â'r wybodaeth yn ôl i Gyngor Cymuned Llanbedr i'w gyfarfod nesaf ddydd Iau.

“Mae’r arwydd yn fawr gyda lle i roi Talwrn Bach i mewn fel ag yr oedd yn y 1970au/80au,” meddai.

Roedd cadw statws yr enw yn “bwysig, fel na fyddai’n cael ei ddiystyru na’i anghofio’n llwyr,” meddai.

Wrth siarad ar ôl y cyfarfod dywedodd: “Halt Talwrn Bach’ oedd ei enw erioed ac mae’n dal i gael ei adnabod wrth yr enw hwnnw gan y bobl leol.

“Roedden ni’n gwybod y byddai’n dipyn o gost i’w newid a doedden ni ddim yn disgwyl iddyn nhw newid popeth. Roedden ni eisiau i ‘Talwrn Bach’ fod yn fwy amlwg.

“Nid oes sôn amdano o gwbl ar hyn o bryd, felly fel y dywedais yn y cyfarfod mae’n well na dim am wn i. 

“Mae’n drueni colli’r hen enwau Cymraeg hyn, roedd bob amser yn cael ei enwi ar ôl y ffarm oedd yno.

“Rydym eisiau i’n plant a’n hwyrion adnabod yr hen enwau ac mae’n braf i ymwelwyr eu hadnabod hefyd.”

Llun: Halt Talwrn Bach.

Newyddion diweddaraf

Mae'r wefan hon yn defnyddio cwcis i sicrhau eich bod chi'n cael y profiad gorau ar ein gwefan.