Cynllun atgyfnerthu brechiad Covid-19 i ddechrau ym Medi

NS4C

Fe allai cynllun atgyfnerthu brechlyn Covid-19 ddechrau mor fuan â mis Medi.

Dyna'r cyhoeddiad gan y Gweinidog Iechyd a Gofal Cymdeithasol, Eluned Morgan, yn dilyn cyngor newydd gan bwyllgor sy'n arbenigo yn y maes.

Mae'r Cydbwyllgor ar Imiwneiddio a Brechu (JCVI) wedi cyhoeddi cyngor dros dro wrth i Gymru baratoi i symud at Gam 3  rhaglen frechu Covid-19.

Mae'r cyhoeddiad yn cynnig ychydig o eglurder ar gamau nesaf y rhaglen frechu rhag y feirws yng Nghymru. 

Dywed y llywodraeth y byddant yn cyd-weithio â byrddau iechyd er mwyn sicrhau eu bod yn barod i ddechrau ar y broses o ddarparu trydydd dos o'r brechlyn erbyn mis Medi 2021, yn unol â'r cyngor newydd.

Roedd y JCVI yn ystyried yr angen i gyflwyno trydydd dos o frechlyn Covid-19 yn sgil pryderon fod imiwnedd yn erbyn y feirws yn lleihau dros amser.

Lleihau achosion pellach

Y gobaith yw y byddai'r ymgyrch o ddosbarthu brechlynnau atgyfnerthu yn lleihau unrhyw achosion pellach o Covid-19 ac yn sicrhau bod y sawl sydd yn fwyaf agored at niwed yn cael eu hamddiffyn cymaint ag sy'n bosibl.

Mae'r dystiolaeth gychwynnol ar ddosbarthu'r brechlyn yn awgrymu y dylid cynnig y brechlynnau atgyfnerthu rhag Covid-19 ar yr un adeg a'r brechlyn i amddiffyn rhag y ffliw.

Ond, nid yw hynny'n gyngor pendant gan y pwyllgor ar hyn o bryd.

Fe fydd gweddill y broses frechu yn dilyn patrwm tebyg i gam cyntaf y cynllun brechu yng Nghymru, gan ddechrau gyda'r un grwpiau blaenoriaeth.

Fe fydd y broses yn dechrau gyda pob oedolyn sy'n 70 oed neu'n hŷn, holl breswylwyr cartrefi gofal i bobl hŷn, gweithwyr iechyd a gofal cymdeithasol y rheng flaen, oedolion imiwnoataliedig dros 16 oed ac oedolion dros 16 oed sy'n cael eu hystyried yn eithriadol o agored i niwed yn glinigol.

Image
Covid-19 vaccine
Mae disgwyl i'r broses o ddosbarthu trydydd dos o'r brechlyn i amddiffyn rhag Covid-19 ddechrau ym mis Medi.

Gan na fydd y rhan fwyaf o oedolion iau yn derbyn ail ddos o'r brechlyn tan ddiwedd yr haf, fe fydd manteision derbyn trydydd dos ar gyfer pobl iau yn cael eu hystyried yn ddiweddarach gan y Cydbwyllgor ar Imiwneiddio a Brechu.

Yn ogystal â'r brechlynnau sydd eisoes wedi eu cymeradwyo i'w defnyddio yn y Deyrnas Unedig, mae'n bosib y bydd brechlynnau eraill hefyd yn cael eu defnyddio fel rhan o'r broses o atgyfnerthu amddiffyniad rhag y feirws.

Ond, fe fydd angen i unrhyw frechlynnau newydd gael eu cymeradwyo gan y rheoleiddiwr meddyginiaethau cyn bydd modd eu dosbarthu yn y wlad.

Ar hyn o bryd, mae pedwar brechlyn wedi eu cymeradwyo i'w defnyddio i amddiffyn rhag Covid-19 sef, Pfizer-BioNTech, Astra-Zeneca, Moderna a Janssen.