Newyddion S4C

Beth sydd wedi achosi'r gostyngiad yn nifer y plant sy'n siarad Cymraeg?

Beth sydd wedi achosi'r gostyngiad yn nifer y plant sy'n siarad Cymraeg?

Newyddion S4C 17/01/2023

Wedi i Gyfrifiad 2021 ddangos bod nifer y plant sy'n medru siarad Cymraeg wedi gostwng, mae academydd iaith yn rhybuddio bod angen cymryd gofal wrth ddehongli'r ystadegau. 

Yn ôl y Cyfrifiad, roedd yna ostyngiad o 5.7 pwynt canran ers 2011 yng nghyfran y plant rhwng tair a 15 oed sy'n gallu siarad Cymraeg. 

Ond, ar yr un pryd, mae ystadegau Llywodraeth Cymru yn dangos bod nifer y plant sydd yn derbyn eu haddysg trwy gyfrwng y Gymraeg wedi cynyddu 10,000 dros gyfnod tebyg. 

Dywedodd Dr Rhian Hodges, sydd yn academydd iaith ym Mhrifysgol Bangor, wrth Newyddion S4C bod angen gofal wrth ddehongli'r "paradocs" o fewn y ffigyrau diweddaraf. 

Yn ôl Dr Hodges, gwraidd y broblem yw diffyg cyfleoedd i blant ddefnyddio'r Gymraeg. 

"Dwi’n meddwl bod ishe i ni edrych ar gynnig mynediad ehangach i addysg Gymraeg i bawb."

"Dwi’n credu ar hyn o bryd, mae ’na nifer o ddisgyblion ysgol ledled Cymru sydd falle ddim yn cael cyfleoedd teg i fynychu ysgolion lle maen nhw'n derbyn digon o gyfleoedd yn y Gymraeg."

"Felly i fi, wrth edrych ymlaen ar gyfer y Deddf Addysg newydd, 'swn i’n hoffi gweld y cyfleoedd yna’n codi i ddisgyblion Cymru."

Yn Ysgol Bro Teifi yn Llandysul, mae rhai disgyblion wedi sylwi bod gan ddisgyblion iau lai o gyfleoedd i ddefnyddio'r Gymraeg. 

"Fi ’di gweld gostyngiad yn yr ysgol o bobl sy’n siarad Cymraeg, fi’n credu bod hwnna’n dod o’r Covid a’r pandemig," meddai Tomos, sydd ym mlwyddyn 12.

"Pan o’n i fwy lawr yr ysgol, o’n i’n neud llawer o bethau trwy'r Urdd, o’dd yn siarad Cymraeg,

"Ond fi’n credu gyda Covid,maen nhw’n colli y cyfle i wneud y gweithgareddau a mynd ar teithiau drwy’r Gymraeg."

Mae Osian hefyd wedi sylwi ar y newid yn nefnydd y Gymraeg. 

"Fi wedi sylwi bod lot mwy o blant ifancach yn yr ysgol fel Blwyddyn 7 ac 8 yn siarad mwy o Saesneg nag o’n i yn Blwyddyn 7 ac 8," meddai. 

"Fi’n siŵr bod pawb yn yr ysgol ’ma wedi sylwi bod yr ysgol wedi mynd bach yn fwy Seisnigaidd."

This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website.