“Mae’n flin gyda fi ddweud bod eich hediad wedi ei ohirio rhyw ychydig…”

Roedd geiriau nesaf y peilot ddydd Llun yn annisgwyl. 

Ond gyda Donald Trump yn arlywydd America, mae disgwyl yr annisgwyl wedi dod yn rhan o fywyd gwaith newyddiadurwyr wrth adrodd ar ddatblygiadau rhyngwladol. 

“Bydd maes awyr Genefa wedi ei gau am gyfnod gan fod dyn arbennig iawn o America yn glanio yno. Byddwn yn gadael cyn gynted a bo modd.”

Nid dyma fyddai’r datblygiad annisgwyl diwethaf yn ystod yr ychydig ddyddiau nesaf o ohebu ar gynhadledd yr G7 yn Evian-les-bains, a chytundeb America ac Iran i geisio dod â diwedd ar bron i bedwar mis o ryfel yn y Dwyrain Canol. 

Ddydd Gwener yn ôl y sôn oedd yr arwyddo ffurfiol i fod i ddigwydd. 

Yn Genefa i ddechrau, cyn newid y lleoliad i westy moethus Burgenstock bnawn Mawrth. 

Cyn i Donald Trump a  Masoud Pezeshkian o Iran arwyddo cytundeb heddwch cychwynnol nos Fercher. 

Image

Fe wnaeth geiriau arlywydd America godi aeliau sawl gwaith yr wythnos yma. 

Ry’n ni wedi arfer â’i areithiau hirwyntog, di-gyfeiriad, ond roedd ei feirniadaeth lem o Israel a Netanyahu, ei awgrym y gallai Syria nid Israel, oresgyn Hezbollah yn Libanus, a’i awgrym y byddai e’n bomio Iran i ebargofiant petae nhw ddim yn glynu at y cytundeb oll yn peri rhywfaint o syndod. 

Efallai mai’r syndod mwyaf, fodd bynnag, yw rhai o delerau’r cytundeb ei hun. 

O fewn yr 14 pwynt, mae Iran yn cytuno i beidio datblygu arfau niwclear. Mae ymrwymiad hefyd i ailagor culfor Hormuz -y darn o fôr hollbwysig wrth gludo olew yn rhyngwladol y mae Iran wedi llwyddo i’w gau dros y misoedd diwethaf gan greu hafoc mewn economïau rhyngwladol. 

Dyna’r pwyntiau mae Donald Trump yn eu cyfri’n fuddugoliaethau wrth anelu i ddod â’r rhyfel, ddechreuodd ar 28 Chwefror eleni, i ben.  

Ond mae yna gonsesiynau mawr mae’n ymddangos i’r Iraniaid. 

Image

Bydd o leiaf $300 biliwn yn cael ei gynnig gan America a’i “phartneriaid yn y rhanbarth” i ailadeiladu economi Iran, bydd asedau Iranaidd sydd wedi eu rhewi yn cael eu rhyddhau, a bydd sancsiynau ar Iran yn cael eu codi. 

Hyn i gyd gydag addewid y bydd yr ymladd yn dod i ben “ar bob ffrynt, gan gynnwys yn Libanus”. Yn Libanus fore dydd Iau, mae adroddiadau unwaith eto bod Israel yn ymosod. 

Yn nyddiau cynnar y rhyfel, fe ddywedodd pwysigion y Tŷ Gwyn ar wahanol adegau mai eu hamcanion oedd dymchwel y gyfundrefn yn Iran, difa gallu niwclear y wlad a dileu ei gallu i danio taflegrau balistig. 

Mae’n parhau i allu tanio taflegrau, er yr ymrwymiad nawr i beidio datblygu arfau niwclear, mae’n debyg bod eu gallu niwclear yn parhau.

Ac er bod sawl wyneb amlwg yn y gyfundrefn Iranaidd oedd mewn grym cyn 28 Chwefror wedi eu lladd, mae sawl un arall yno o hyd. A chofiwch mai mab y cyn-Ayatollah Ali Khamenei, sydd wedi ei olynu fel gorucharweinydd.

Mynnu mae Donald Trump fod yr arweinyddiaeth wedi newid yn llwyr. Yn ôl y rheiny mae Newyddion S4C wedi siarad gyda nhw dros y diwrnodau diwethaf sydd â theulu yn Iran, does fawr ddim wedi newid yno i bobl gyffredin.

Mae 60 diwrnod pellach wedi eu clustnodi i gytuno ar fanylion pellach, a Donald Trunp ddydd Mercher yn awgrymu y gallai gymryd yn hirach eto.

A fydd y cytundeb yma’n un hirhoedlog? Beth fydd ymateb Israel ac Hezbollah? Ydy America ac Iran wir mewn sefyllfa i ymddiried yn ei gilydd?

Efallai mai’r peth doethaf fyddai bod yn barod i ddisgwyl yr annisgwyl.