Mae dynes o Wynedd a gafodd ei bygwth â gwn gan ei chyn-bartner yn galw am reolau llymach i gamdrinwyr domestig fel rhan o gynlluniau newydd y llywodraeth i ryddhau carcharorion yn gynnar.

Yn 2020, cafodd Gareth Wyn Jones ei garcharu am bedair blynedd a hanner am ddal Rhianon Bragg o Rosgadfan yn wystl dros nos, ei stelcio a bygwth ei lladd ar ôl iddi ddod â’u perthynas i ben yn 2019.

Cafodd ei ryddhau ar drwydded ym mis Chwefror 2024.

Mae bod ar drwydded yn golygu bod person yn dal i dreulio dedfryd o garchar, ond ei fod yn cael byw yn y gymuned o dan amodau llym.

Fel rhan o amodau trwydded Jones, nid oedd hawl ganddo fynd i bedair sir o amgylch cartref Ms Bragg am gyfnod o bum mlynedd, ond dywedodd Ms Bragg ei bod wedi dechrau teimlo’n “gaeth”.

Bu farw Jones ym mis Chwefror 2025.

Mae Llywodraeth y DU wedi cyhoeddi cynlluniau i leihau nifer y carcharorion drwy ryddhau rhai ohonyn nhw’n gynnar, yn sgil gorlenwi mewn carchardai.

Mae Prif Weinidog y DU, Andy Burnham, wedi cyhoeddi na fydd unrhyw un a gafwyd yn euog o ladd anghyfreithlon yn gymwys i gael ei ryddhau o’r carchar yn gynnar.

Bydd carcharorion a gafwyd yn euog o droseddau rhywiol hanesyddol yn erbyn plant hefyd yn cael eu heithrio o’r newidiadau.

Wrth gyhoeddi’r mesurau newydd ar gyfer camdrinwyr domestig sy’n cael eu rhyddhau’n gynnar, dywedodd y Prif Weinidog: “Er mwyn amddiffyn dioddefwyr, byddwn ni’n cyflwyno’r mesurau llymaf erioed i oruchwylio troseddwyr. I bob pwrpas, bydd hyn yn golygu na fydd dedfryd troseddwr yn dod i ben pan fydd yn gadael y carchar.

“Mae’r mesurau’n cynnwys rhoi tagiau electronig ar droseddwyr ac, am y tro cyntaf erioed, cyflwyno parthau cyfyngu i’w hatal rhag mynd yn agos o gwbl at eu dioddefwyr.”

Mae hyn yn golygu mai dim ond mewn ardaloedd penodol yng Nghymru a Lloegr y gall troseddwyr fyw, gweithio a theithio am weddill eu hoes.

Fe fyddai hyn yn wahanol i “barthau gwaharddedig”, sy’n gwahardd troseddwyr rhag mynd i ardaloedd penodol.

‘Diwedd y seibiant’

Ond mae Rhianon Bragg yn poeni am effaith y cynllun ar ddioddefwyr cam-drin domestig.

“Dyna ddiwedd y seibiant. Os oes unrhyw seibiant bach o gwbl tra bo’r troseddwr dan glo, mae’n dod i ben cyn gynted ag y caiff ei ryddhau,” meddai.

Ychwanegodd Ms Bragg ei bod wedi bod yn gobeithio gweld cryfhau y “parthau cyfyngu”.

“Fe ddylai fod yn hollol glir. Dach chi’n byw ac yn gwneud beth bynnag fedrwch chi i geisio cael amser a lle i wella ar ôl yr hyn dach chi wedi’i ddioddef, a bydd cyfyngiadau ar y person sydd wedi achosi hynny er mwyn ei gadw ymhell oddi wrthych chi,” meddai.

Mae Llywodraeth y DU yn dweud na fydd y cynllun yn rhoi unrhyw un mewn perygl, ond dywedodd Ms Bragg nad oedd hi’n cytuno â hynny, “ar sail yr wybodaeth rydyn ni wedi’i dderbyn”.

“Dw i’n bryderus iawn ynghylch nifer y tyllau sydd yn y system. Er mwyn i’r parthau cyfyngu weithio’n iawn ac yn effeithiol, y peth mwyaf sylfaenol yw bod y troseddwyr yn cael eu lleoli bellter sylweddol oddi wrth y dioddefwr.”

‘Rhyddhau’r bobl gywir?’

Ychwanegodd Ms Bragg ei bod hi’n deall, i ryw raddau, pam mae Llywodraeth y DU yn edrych ar ryddhau rhai carcharorion yn gynt.

“Fedra i werthfawrogi bod problem yn ymwneud â gorlenwi carchardai ac, o ganlyniad, y bydd angen rhyddhau carcharorion,” meddai.

“Tybed ai’r bobl gywir maen nhw’n eu rhyddhau?

“Dw i ddim yn meddwl bod hyn yn syniad da o gwbl.

“Fel mae pethau ar hyn o bryd, o ystyried lefel y risg sy’n gysylltiedig â rhai o’r troseddwyr dan sylw, dw i ddim yn meddwl y dylen nhw gael eu rhyddhau.”