Pobl Cymru fydd yn penderfynu ar gyflymder taith Cymru tuag at annibyniaeth, meddai Rhun ap Iorwerth.

Dywedodd y Prif Weinidog newydd mai ei swyddogaeth ef oedd arwain sgwrs genedlaethol a “chreu’r hyder yn ein gallu i fod yn wlad annibynnol”.

Daw ei sylwadau wedi i arweinydd yr wrthblaid, Dan Thomas, ddweud bod penderfyniad Rhun ap Iorwerth i godi’r pwnc gyda Phrif Weinidog Llywodraeth y DU, Keir Starmer yn awgrymu nad oedd yn canolbwyntio ar wasanaethau.

Dywedodd Llywodraeth y DU fod Rhun ap Iorwerth wedi codi’r pwnc yn y sgwrs gyntaf rhwng y ddau brif weinidog a’u bod nhw wedi synnu gan hynny.

“Mae codi annibyniaeth gyda Llywodraeth y DU yn awgrymu bod materion cyfansoddiadol yn tynnu eich sylw,” meddai Dan Thomas, arweinydd plaid Reform UK yng Nghymru.

Dywedodd hefyd: “Mae’r dadleuon cyfansoddiadol yn cyffroi gwleidyddion a sylwebyddion, mae'r rhan fwyaf o bobl yng Nghymru yn gofyn cwestiynau llawer mwy sylfaenol. 

“A alla i gael apwyntiad gyda meddyg teulu? A fydd fy mhlentyn yn derbyn addysg dda? 

“A ydw i’n gallu fforddio fy miliau? A fydd gan fy nheulu gyfleoedd yng Nghymru ymhen pedair blynedd?”

‘Cyflymder’

Dywedodd Rhun ap Iorwerth ei fod “wedi crybwyll annibyniaeth” yn y sgwrs gyda Keir Starmer.

“Mae gen i lefel o uchelgais ar gyfer fy nghenedl,” meddai.

“Fe ddywedais i fy mod eisiau arwain sgwrs genedlaethol, gan greu'r hyder hwnnw yn ein gallu, yn ddiamau, i fod yn genedl annibynnol, fel cynifer o wledydd o’n blaenau ni.

“Ac fe ddywedais i hynny wrth y Prif Weinidog, fel rydw i wedi'i ddweud drwy gydol fy amser mewn gwleidyddiaeth, a byddaf yn parhau i wneud hynny.

“Rydym ni ar daith y bydd yn rhaid i bobl Cymru benderfynu ar ei thrawiad a'i chyflymder yn y pen draw.

“Byddaf yn cynnig arweinyddiaeth, mewn partneriaeth ac yn ceisio cydweithrediad ag aelodau ar draws y Senedd hon, ond bob amser gyda buddiannau pobl Cymru wrth wraidd hynny.”