Mae ymgyrchydd ar ran grŵp Covid-19 Bereaved Families for Justice Cymru yn dweud bod sylwadau gan Aelod o’r Senedd dros Blaid Cymru yn “dorcalonnus”.

Wrth ymateb i neges ar y llwyfan cymdeithasol X am gynnal ymchwiliad llawn i’r ymateb i bandemig Covid-19 yng Nghymru, gofynnodd Elwyn Vaughan AS: “A oes gen ti hyd at £10m i’w wastraffu?”

Dywedodd Sam Smith-Higgins, sy’n ymgyrchu dros deuluoedd a gollodd eu hanwyliaid yn ystod pandemig Covid-19, wrth Newyddion S4C fod sylwadau Elwyn Vaughan AS yn “ffiaidd” ac yn deillio o “anwybodaeth”.

Mae Llywodraeth Cymru wedi wynebu beirniadaeth am ddweud ei bod am gynnal adolygiad “cyflym gyda ffocws pendant” yn hytrach nag ymchwiliad llawn gyda phwerau cyfreithiol i alw tystion i roi tystiolaeth.

Mae ymgyrchwyr wedi dadlau bod hynny'n dro pedol o safbwynt Plaid Cymru cyn ffurfio llywodraeth wedi etholiadau mis Mai.

Image

Dywedodd Sam Smith-Higgins wrth Newyddion S4C: “Mae ei alw’n ‘wastraff arian’ yn sarhau pob un o’r 13,000 o bobl a gollodd eu bywydau yng Nghymru yn ogystal â’u teuluoedd.

“Fe wnaeth Ymchwiliad Covid y DU gostio £200 miliwn. Costiodd Ymchwiliad Covid yr Alban £58 miliwn,” meddai.

“Byddai Ymchwiliad Covid statudol i Gymru ond yn costio £10 miliwn.”

Inline Tweet: https://twitter.com/ybydyneileS4C/status/2113358497610080631?a=_TUUTXvo1s8WA2ZwFVw&s=20

Cafodd yr adolygiad ei chyhoeddi ddydd Mercher gan y llywodraeth, ac wrth siarad ar raglen Y Byd yn ei Le ar S4C mi gadarnhaodd y Prif Weinidog na fydd gan yr adolygiad “yr un pwerau ag ymchwiliad llawn".

Dywedodd Sam Smith-Higgins nad oedd y cais i gynnal ymchwiliad statudol am £10 miliwn “yn afresymol”:

“Rydyn ni’n teimlo’n bryderus iawn wrth weld sylwadau o’r fath gan Aelodau o Senedd Plaid Cymru, yn enwedig pan fo cost ariannol ymchwiliad Covid statudol i Gymru eisoes wedi’i chadw mor isel," meddai.

“Mae dadl Elwyn Vaughan yn deillio o anwybodaeth, tra bo Plaid Cymru yn brin o unrhyw beth arall i’w gynnig i amddiffyn eu tro pedol cywilyddus a’u brad yn erbyn teuluoedd mewn profedigaeth.

“Mae teuluoedd mewn profedigaeth yn haeddu atebion, atebolrwydd a pharch – nid esgusodion, troeon pedol na sylwadau sy’n bychanu eu colled.

“Mae Plaid Cymru yn amlwg allan o’u dyfnder yn y mater hwn."

Mae Elwyn Vaughan AS yn Gadeirydd Pwyllgor yr Economi, Ynni a Chysylltedd yn y Senedd i Blaid Cymru ac yn cynrychioli etholaeth Gwynedd Maldwyn.

Cyn hynny bu’n gynghorydd sir dros ward Glantwymyn ar Gyngor Sir Powys.

Mae Newyddion S4C wedi gwneud cais am ei ymateb.