Jess Phillips yn ymddiswyddo o gabinet Keir Starmer gan gynyddu'r pwysau arno
Mae Jess Phillips wedi ymddiswyddo fel Gweinidog Diogelu Llywodraeth y DU, gan ddweud ei bod yn credu bod Syr Keir Starmer yn “ddyn da” ond nad yw hynny’n “ddigon”.
Fe fydd ei hymddiswyddiad yn rhoi pwysau ychwanegol ar y prif weinidog wrth iddo frwydro am ei ddyfodol gwleidyddol yn dilyn canlyniadau trychinebus Llafur yn yr etholiadau ddydd Iau diwethaf.
Yn fuan wedi iddi ymddiswyddo, fe gyhoeddodd Alex Davies-Jones, yr aelod seneddol dros Bontypridd, ei bod hithau'n ymddiswyddo o'i swydd yn y Cabinet fel y Gweinidog dros Ddioddefwyr hefyd.
Mewn llythyr sydd wedi ei weld gan Sky News, dywedodd Ms Phillips: “Rwyf am ddechrau trwy ddweud yn gyntaf ein bod wedi gweithio’n agos gyda’n gilydd ar Drais yn Erbyn Menywod a Merched ers blynyddoedd lawer ac nid oes gennyf unrhyw amheuaeth bod gennych wybodaeth a dymuniad gwirioneddol i unioni’r drwg cymdeithasol ofnadwy hwn.
"Rydym wedi dechrau cymryd camau tuag at newid tra yn y llywodraeth ac rwyf wedi bod yn ddiolchgar am eich cefnogaeth.
“Fodd bynnag, byddai’n esgeulus ohonof i beidio â dweud bod newid a chyfeiriad gwirioneddol yn y maes hwn fel arfer yn dod o fygythiadau a wnaed gennyf yng ngoleuni camgymeriadau trychinebus.
"Gwnaeth saga Mandelson, pryd bynnag y byddai’n codi, i Rif 10 roi gwir sylw i'r pwnc er mwyn profi ein cymwysterau. Ni fyddaf byth yn gwastraffu argyfwng i wella datblygiadau i fenywod a merched ac felly gwnaed gofynion ac fe gyflawnwyd rhai.
“Dw i’n meddwl dy fod ti’n ddyn da yn y bôn, sy’n gofalu am y pethau cywir, ond dw i wedi gweld â fy llygaid fy hun sut nad yw hynny’n ddigon. Mae’r awydd i beidio â chael dadl yn golygu ein bod ni’n anaml yn dadlau, gan adael cyfleoedd i wneud cynnydd yn cael eu hatal a’u gohirio.”
Ychwanegodd ei llythyr: "Rwyf am i lywodraeth Lafur weithio a byddaf yn ymdrechu fel rwyf bob amser wedi’i wneud am ei llwyddiant a’i phoblogrwydd, ond nid wyf yn gweld y newid rwy’n credu fy mod i, a’r wlad yn ei ddisgwyl, ac felly ni allaf barhau i wasanaethu fel gweinidog o dan yr arweinyddiaeth bresennol.”
Cefnogaeth
Mae Syr Keir Starmer wedi addo brwydro ymlaen fel Prif Weinidog y DU, gyda chefnogaeth rhai aelodau blaenllaw o’i Gabinet.
Daeth pedwar o weinidogion y Cabinet allan o’u cyfarfod fore Mawrth gan gefnogi'r Prif Weinidog ymysg rhagor o alwadau iddo ymddiswyddo.
Roedd yr Ysgrifennydd Technoleg, Liz Kendall, yr Ysgrifennydd Busnes, Peter Kyle, yr Ysgrifennydd Gwaith a Phensiynau, Pat McFadden â’r Ysgrifennydd Tai, Steve Reed wedi datgan eu cefnogaeth i'r arweinydd Llafur.
Dywedodd Ms Kendall: “Bydd y Llywodraeth hon yn gwneud yr hyn y cafodd ei hethol i’w wneud, sef gwasanaethu pobl Prydain.
“Mae gan y Prif Weinidog fy nghefnogaeth lawn yn hyn.”
Ond gadawodd gweinidogion eraill y Cabinet y cyfarfod heb siarad â gohebwyr.
Anwybyddodd yr Ysgrifennydd Iechyd, Wes Streeting, un o’r ffefrynnau i gymryd yr awenau pe bai Keir Starmer yn ymddiswyddo, gwestiynau gan newyddiadurwyr wrth iddo adael Rhif 10 Downing Street.
'Cyfrifoldeb'
Yn ôl Downing Street, dywedodd y Prif Weinidog wrth ei Gabinet: “Fel y dywedais ddoe, rwy’n cymryd cyfrifoldeb am ganlyniadau’r etholiadau hyn.
“Rydw i hefyd yn cymryd cyfrifoldeb am gyflawni’r newid y gwnaethom ei addo.
“Mae’r 48 awr ddiwethaf wedi bod yn ansefydlog i’r llywodraeth. Mae hynny’n dod â chost economaidd go iawn i’n gwlad ac i deuluoedd.
“Mae gan y Blaid Lafur broses ar gyfer herio arweinydd. Nid yw’r broses honno wedi cychwyn.
“Mae’r wlad yn disgwyl i ni fwrw ymlaen â llywodraethu. Dyna rwy’n ei wneud, a dyna mae’n rhaid i ni ei wneud fel Cabinet.”
Ddydd Llun roedd mwy na 70 o ASau Llafur wedi annog Keir Starmer i gamu o’r neilltu, tra bod rhai gweinidogion hefyd yn pwyso arno i ystyried ei ddyfodol.
Roedd wedi bod dan bwysau ers yr etholiadau ddydd Iau pan ddaeth Llafur yn drydydd yng Nghymru a cholli grym am y tro cyntaf erioed yn hanes datganoli, yn ogystal â chanlyniadau gwael mewn etholiadau lleol ar draws Lloegr, ac yn Yr Alban.
Collodd Eluned Morgan ei sedd ar ôl iddi arwain Llafur Cymru fel Prif Weinidog am bron i dair blynedd.
Yn Lloegr, collodd Llafur 1,500 o gynghorwyr yn yr etholiadau lleol yno.
Roedd canlyniad siomedig i’r blaid yn yr Alban hefyd, lle y cadwodd yr SNP eu gafael ar Holyrood yn gyfforddus i ymestyn bron i 20 mlynedd mewn grym.
