Prosiect newydd yn datgelu newid yng nghoedwigoedd y byd

NS4C 10/01/2022

Mae prosiect newydd gan Brifysgol Aberystwyth yn bwriadu monitro coedwigoedd ar draws y byd er mwyn helpu gwirdroi effaith newid hinsawdd.

Mae’r fenter newydd gan y brifysgol yn deillio o brosiect Biomas Menter Newid Hinsawdd yr asiantaeth ofod, yn defnyddio data lloeren i gynhyrchu mapiau eglur iawn sy'n dangos pa rai o goedwigoedd y blaned sy'n diflannu neu’n ehangu.

Mae hyn yn golygu bod modd amcangyfrif lefelau carbon yn yr aer ar lefel byd-eang yn ogystal â'u cyfraniadau posibl at newid hinsawdd. 

Mae mapiau yn dangos y colledion sylweddol o ganlyniad i ddatgoedwigo trofannol a chynaeafu coed yn yr Amazon a chanolbarth Affrica, effaith y tanau mawr diweddar yn Awstralia, ac effeithiau twf coedwigoedd mewn rhai ardaloedd o Siberia. 

Mae mapiau sy'n datgelu ardaloedd o goedwigoedd y byd sydd wedi newid yn sylweddol dros y degawd diwethaf wedi’u cyhoeddi drwy brosiect yr Asiantaeth Ofod Ewropeaidd (ESA) sy’n cael ei reoli a’i gydlynu gan Brifysgol Aberystwyth. 

Coedwigoedd yw un o'r dulliau naturiol allweddol o ddal carbon.

Image
Prosiect i fapio coedwigoedd y byd

Pan gaiff coed eu clirio gall carbon deuocsid gael ei ryddhau yn ôl i'r atmosffer, ac mae hyn yn cyfrannu at gynhesu byd-eang. 

Mae Prifysgol Aberystwyth ac ESA wedi bod yn cydweithio â NASA ac Asiantaeth Archwilio Awyrofod Japan (JAXA).

Dywedodd yr Athro Richard Lucas o Grŵp Arsylwi'r Ddaear ym Mhrifysgol Aberystwyth: “Dros y degawdau diwethaf, rydym wedi gweld nifer sylweddol o goedwigoedd ar draws y byd yn diflannu gan arwain at ryddhau carbon sy’n effeithio'n andwyol ar ein hinsawdd.

“Rydym hefyd wedi bod yn gwylio dirywiad cynyddol bioamrywiaeth ar draws y byd. Gall y mapiau newydd hyn ddangos dosbarthiad biomas ar draws y byd a sut mae'n newid.

“Mae angen i ni ddefnyddio’r wybodaeth hon nawr er mwyn atal colledion pellach o goedwigoedd a sicrhau’n rhagweithiol eu bod yn mynd ati i ddal carbon i’r dyfodol.

 Mae modd gweld data’r ymchwilwyr yn Arddangosfa ryngweithiol Living Wales yn y Ganolfan Technoleg Amgen ym Machynlleth, yn ogystal ag ar wefan Menter Newid Hinsawdd yr Asiantaeth Ofod Ewropeaidd.