Cymru yn wynebu 'argyfwng digartrefedd'

Cymru yn wynebu 'argyfwng digartrefedd'

Newyddion S4C 03/01/2022

Mae Cymru mewn "argyfwng digartrefedd" yn ôl yr elusen Shelter Cymru.

Yn ôl ystadegau’r llywodraeth mae 60% yn fwy o bobl yn aros am gartref parhaol o gymharu â blwyddyn yn ôl.

Mae 6,935 o bobol yn byw mewn llety dros dro ar hyn o bryd gan gynnwys 1,742 o blant.

Dywedodd Heddyr Gregory o Shelter Cymru: “Mae’r sefyllfa o ran llety dros dro ar hyn o bryd yng Nghymru yn eithaf difrifol…ac mae amodau llety dros dro ma' rhaid i ni gofio mae dros dro ma' rhain i fod ond yn anffodus mae pobol yn gaeth ynddyn nhw am fisoedd ac weithiau am flynyddoedd.

"Ar ddiwedd y dydd mae angen nawr lleihau y niferoedd o lety dros dro a chanolbwyntio ar adeiladu cartrefi parhaol i bobol."

Image
Heddyr Gregory
Mae digartrefedd wedi newid yn ystod y pandemig yn ôl Heddyr Gregory o elusen Shelter Cymru.

Ychwanegodd bod digartrefedd wedi newid yn ystod y pandemig. 

“Ni wedi gweld patrymau gwahanol o ran digartrefedd yn ystod y pandemig," meddai.

"Y sefyllfa o ran gweithio adre ac yn y blaen, ni wedi gweld cynnydd mewn pethau fel trais domestig, tor-perthynas, pobol ifanc yn cael eu taflu allan, oherwydd y straen mewn ffordd o effeithiau’r pandemig yn tynnu at dwy flynedd nawr.”

'Mor ddiolchgar'

Yn ddiweddar agorodd Cyngor Bro Morgannwg 11 o unedau yn Y Barri ar gyfer pobol sy’n aros am lety.

Chwe mis gymerodd y broses o ddechrau cynllunio hyd at orffen adeiladu.

Y nod yw cynnig llety unigol i’r digartref yn hytrach na bod rhaid iddyn nhw rannu gofod mewn hostel neu rywle tebyg.

Image
Karen
Mae Karen yn un o drigolion unedau llety dros-dro yn Y Barri.

Karen, 59 oed, yw un o’r trigolion. Collodd ei chartref 11 mis yn ôl.

Ar ôl cael cyfres o drawiadau ar y galon, bu'n rhaid iddi roi’r gorau i’w gwaith fel gyrrwr tacsi.

“Rwy' mor ddiolchgar i fod yma yn hytrach na lle’r oeddwn i cynt, lle byddwn i’n mynd ar y bws ac yn gweld pobol yn edrych ac yn dweud ‘Dyna’r jyncis, y digartref’," meddai.

"Dechreues i deimlo cywilydd am le o’n i’n byw ond nawr ry’n ni yma, dyw pobol ddim yn edrych arnon ni fel y digartref.

"Byddwn i’n mynd mor bell a dweud y dylai hwn fod yn llety parhaol yn hytrach na llety dros dro.”

Image
Rob_Thomas
Dywed Rob Thomas bod Cyngor Sir Bro Morgannwg yn edrych i greu mwy o safleoedd.

Mae’r adborth ar gyfer y safle a’r galw am fwy o dai dros dro yn golygu bod y Fro yn edrych ar adeiladu mwy o safleoedd tebyg yn ôl rheolwr gyfarwyddwr y cyngor.

Dywedodd Rob Thomas: “Cafodd y safle hwn ei ddatblygu mewn ardal lle’r oedd tai yn barod yn bwrpasol.  Mae yn Y Barri am reswm, dyw e ddim mewn lle diarffordd.

"Ry’n ni’n edrych ar y tir sydd yn ein meddiant i weld a allwn ni ail-greu hyn yn rhywle arall.”

Dywedodd Llywodraeth Cymru ei bod nhw wedi dod i'r afael a digartrefedd yn ystod y pandemig drwy sicrhau bod pobol yn llety dros dro ac yn lleihau'r niferoedd sy'n cysgu ar y stryd mewn ffordd radical sydd heb ei gyflawni o'r blaen.

Ychwanegodd llefarydd bod mwy o arian wedi ei roi tuag at ddigartrefedd a fydd yn mynd tuag at adeiladu 20,000 o dai cymdeithasol fforddiadwy dros y bum mlynedd nesaf.