Mae Dydd Iau Cablyd Brenhinol yn wasanaeth crefyddol yn Eglwys Loegr sydd yn cael ei gynnal ar y diwrnod cyn Dydd Gwener y Groglith. 

Yn y gwasanaeth, mae swyddog brenhinol yn dosbarthu darnau bach o arian o'r enw arian Cablyd fel elusen symbolaidd i rai o bobl yr ardal.

Dyma'r tro cyntaf i'r achlysur gael ei gynnal yng Ngogledd Cymru, a dim ond yr ail dro erioed yng Nghymru, ers ei sefydlu 800 mlynedd yn ôl.

Ond nid pawb sy'n edrych ymlaen at y digwyddiad, gyda graffiti 'Not Our King' wedi ymddangos ar wal ger y Gadeirlan ychydig oriau cyn yr ymweliad.

Yn ystod y gwasanaeth, bydd y Brenin yn cyflwyno rhoddion y Cablyd Brenhinol i tua 77 o ddynion a 77 o fenywod, yn bennaf o Gymru ond hefyd o esgobaethau ledled y DU. 

Mae Arian y Cablyd yn rhodd symbolaidd sydd yn cael ei roi i gydnabod gwasanaeth Cristnogol y derbynwyr ac am eu gwaith yn eu cymunedau lleol. 

Bydd y gwasanaeth eleni yn cynnwys cerddoriaeth a gomisiynwyd yn arbennig gan gyfansoddwyr a cherddorion Cymreig, gan ddathlu dychweliad y Cablyd Brenhinol i Gymru. 

Yn ogystal, bydd y gwasanaeth yn gweld defnydd o Groes Cymru yn yr orymdaith, rhodd gan Ei Fawrhydi y Brenin i Gristnogion Cymru. 

Bydd Stryd Fawr Llanelwy ar gau rhwng 06:00 a 14:00 yn ystod y dydd, gyda'r cyngor yn cyfeirio pobl i osgoi'r ardal neu i ddefnyddio ffordd y B5381 Ffordd Isaf Dinbych a’r A525 Ffordd Uchaf Dinbych.

Dau bwrs

Bydd Ei Fawrhydi yn cyflwyno dau bwrs i’r derbynwyr, yn cynnwys yr Arian Cablyd unigryw. 

Yn y pwrs gwyn bydd set o ddarnau arian Cablyd, sef arian wedi’u bathu’n arbennig, yn gyfanswm o 77 ceiniog, i gyfateb i oedran y Brenin, ac yn y pwrs coch bydd darn arian £5 i goffáu 100 mlynedd ers geni’r Frenhines Elizabeth II, a darn 50c sy’n dathlu 50 mlynedd ers sefydlu Ymddiriedolaeth y Brenin.

Dywedodd Deon Eglwys Cadeirlan Llanelwy, y Tra Pharchedig Nigel Williams: "Rydym yn hynod falch o gael cynnal y Gwasanaeth y Cablyd hwn. Mae staff yr Eglwys Cadeirlan, y gwirfoddolwyr a’r gynulleidfa yn gweithio’n galed i sicrhau bod yr achlysur yn brofiad cofiadwy i’r holl dderbynwyr a’r gwesteion. 

"Edrychwn ymlaen at groesawu Eu Mawrhydi, y Brenin a’r Frenhines, i’r ddinas ar gyfer y gwasanaeth arbennig hwn."

Dywedodd Esgob Llanelwy, y Gwir Barchedig Gregory Cameron: "Mae’r Cablyd Brenhinol yn anrhydeddu gorchymyn Crist y dylem wasanaethu ein gilydd. 

"Mae hyn yn cael ei fynegi yn y rhoddion y bydd y Brenin yn eu rhoi i’r 154 o bobl sydd wedi gwasanaethu eu cymunedau oherwydd eu ffydd Gristnogol. Mae’n achlysur hynod ystyrlon yr ydym yn falch o’i groesawu i Lanelwy."

Ychwanegodd y Parchedicaf Fwyaf Cherry Vann, Archesgob Cymru: "Rwy’n edrych ymlaen yn fawr at fod yn bresennol ochr yn ochr â’r menywod a’r dynion a fydd yn derbyn darnau arian Cablyd eleni, ac i’w gweld yn cael eu hanrhydeddu yn y modd hwn am eu gwasanaeth i’r eglwys a’u cymunedau. 

"Mae cael y gwasanaeth hwn yng Nghymru yn destun llawenydd mawr a bydd yn sicr yn brofiad cofiadwy i bawb sy’n cymryd rhan."