Newyddion S4C

Y Swn

S4C 'ddim yn ddiogel rhag bygythiadau' medd awdur ffilm am hanes y sianel

ITV Cymru 12/03/2023

Mae awdur ffilm sydd wedi’i seilio ar hanes sefydlu S4C wedi rhybuddio nad yw'r sianel yn ddiogel rhag bygythiadau yn y dyfodol. 

Dros 40 mlynedd ers dechrau S4C, mae Roger Williams yn awgrymu bod pobl yn cymryd y sianel yn ganiataol gan nad ydynt yn ymwybodol bellach o hanes ei sefydlu. 

Cafodd S4C ei sefydlu yn 1982 wedi i gyn-arweinydd Plaid Cymru, Gwynfor Evans, fygwth ymprydio i farwolaeth yn dilyn tro pedol gan lywodraeth Margaret Thatcher ar ei haddewid i sefydlu sianel Gymraeg ei hiaith. 

Wrth drafod pwysigrwydd ei ffilm ‘Y Sŵn’ sydd wedi’i seilio ar yr hanes, dywedodd Roger Williams wrth ITV Cymru: “Dyw pobl ddim yn sylweddoli faint o frwydr oedd trio cael sianel yn yr iaith Gymraeg ac mae'n rhaid dathlu'r ffaith bod e yna.

“Mae’r sianel yn rhywbeth allai cael ei ddiddymu heddiw. Dw i’n meddwl bod pobl yn cymryd yn ganiataol bod y sianel gyda ni a bydd y sianel yma am byth,” ychwanegodd. 

'Brwydr'

Dywedodd Mr Williams ei fod wedi bod yn rhan o ymgyrch i amddiffyn S4C pan awgrymodd Llywodraeth San Steffan y dylid gwneud toriadau i'r sianel wrth adolygu ei gwariant yn 2010. 

Yn 2022, fe gyhoeddwyd bod S4C i dderbyn £7.5 miliwn y flwyddyn yn ychwanegol dros y bum mlynedd nesaf, fel rhan o'i setliad ariannol. 

Cyfaddefodd Rhodri Evan, sydd yn chwarae rhan Gwynfor Evans yn y ffilm, ei fod ef ei hun yn euog o gymryd y sianel yn ganiataol.

Ychwanegodd bod y ffilm yn ffordd effeithiol o gadw’r stori “ar gôf a chadw” gan bwysleisio pwysigrwydd “cofio faint o frwydr oedd e”.

Mae’r ffilm sydd yn cynnwys Mark Lewis Jones, Sian Reese-Williams a Lily Beau mewn sinemâu ar draws Cymru a Lloegr o 10 tan 24 Mawrth.

This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website.