Newyddion S4C

Cynhesu dwylo oer. Llun gan Peter Byrne / PA

170 o bobl yng Nghymru 'wedi marw o ganlyniad i gartrefi llaith ac oer'

NS4C 21/01/2023

Bu farw tua 170 o bobl yng Nghymru o ganlyniad i fyw mewn cartrefi llaith ac oer dros y gaeaf yn ôl mudiad sy’n ymgyrchu ar bwnc newid hinsawdd.

Dywedodd Climate Cymru fod y Glymblaid Dileu Tlodi Tanwydd wedi defnyddio data swyddogol y llywodraeth (gan gynnwys data gan gyrff ystadegol datganoledig), sy’n rhoi cyfanswm y marwolaethau y tu hwnt i'r disgwyl yn y DU ar gyfer gaeaf 2021/22.

Yn ôl y ffigyrau bu 800 o farwolaethau ychwanegol yn ystod y gaeaf yng Nghymru, gyda thua 170 yn cael eu hachosi o ganlyniad i fyw mewn cartrefi oer a llaith.

Dywedodd Simon Francis, o’r Gynghrair Dileu Tlodi Tanwydd, sydd hefyd yn rhan o’r ymgyrch Cynnes Gaeaf Yma: “Mae gwreiddiau’r argyfwng biliau ynni yn San Steffan a methiant Llywodraeth y DU wedi bodoldi ers degawdau gan iddynt fethu yn y frwydr i helpu pobl i insiwleiddio eu cartrefi a sicrhau grid ynni adnewyddadwy.

“Mae cost y methiant hwn bellach yn cael ei deimlo gan yr henoed, yr anabl, y rhai â chyflyrau iechyd a theuluoedd ifanc. Hyd yn oed mewn gaeafau mwyn, rydym yn gweld lefelau enfawr o farwolaethau yn y gaeaf a achosir yn sgil byw mewn cartrefi llaith, oer, sy’n hollol cywilyddus.

“Mae angen cymorth ariannol ychwanegol ar frys arnom i'r rhai mwyaf agored i niwed y gaeaf yma a'r gaeaf nesaf, a chynnydd sylweddol mewn cynlluniau inswleiddio ac effeithlonrwydd ynni.”

'Buddsoddiad'

Dywedodd Bethan Sayed o Climate Cymru: “Rhaid i Lywodraeth y DU a Chymru gydweithio i sicrhau ein bod yn paratoi ymlaen llaw ar gyfer y gaeaf nesaf fel y gallwn osgoi canlyniadau trasig fel hyn.

"Mae arnom angen mwy o fuddsoddiad mewn effeithlonrwydd ynni mewn cartrefi fel y gall pobl fforddio cadw eu hunain yn gynnes, cynyddu ynni adnewyddadwy cost isel, fel y gall cymunedau elwa’n uniongyrchol ar yr ynni a grëir yn eu iard gefn eu hunain, a mesurau sy’n mynd i’r afael â dileu tlodi i bawb.”

This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website.