Newyddion S4C

S4C

Cyhoeddi cynllun i ddatblygu labordy meddigyniaeth niwclear yn y gogledd

NS4C 10/01/2023

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi cynlluniau i ddatblygu labordy meddigyniaeth niwclear cenedlaethol yn y gogledd-orllewin.

Petai'r cynllun yn gweld golau dydd, fe fyddai'r labordy yn cynhyrchu radioisotopau meddygol ac yn eu cyflenwi i GIG Cymru a'r Gwasanaethau Iechyd Gwladol eraill yn Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon.

Mae radioisotopau meddygol, sef sylweddau ymbelydrol, yn hanfodol wrth wneud diagnosis a thrin canser a sawl clefyd arall.

Mae cyfarpar mewn cyfleusterau sydd ar hyn o bryd yn cynhyrchu radioisotopau meddygol yn dod i ddiwedd eu hoes ac yn cael eu cau ar draws y DU ag Ewrop.

Bwriad y cynllun fyddai mynd i'r afael ag "argyfwng cyflenwi" ar gyfer meddygaeth niwclear ledled y byd medd y llywodraeth.

Erbyn 2030, mae'r DU yn wynebu'r sefyllfa o beidio â chael unrhyw radioisotopau meddygol, neu'r “hunllef foesegol” o orfod eu dogni, meddai'r llywodraeth. 

Swyddi 

Byddai'r cynllun hefyd yn helpu i ysgogi economi’r Gogledd drwy "greu swyddi hirdymor" gan gynnwys rolau fel gwyddonwyr ymchwil a pheirianwyr, gyrwyr, staff gweithrediadau, cynhyrchu, technegol a swyddfa.

Dywedodd Gweinidog yr Economi, Vaughan Gething: “Ein gweledigaeth yw creu prosiect ARTHUR – cyfleuster meddygaeth niwclear sy'n arwain y byd, ac a fydd yn dwyn ynghyd màs critigol o waith ymchwil, datblygu, ac arloesi ym maes gwyddorau niwclear.

“Yn sgil y datblygiad hwn, nid yn unig y gall Cymru ddod yn lleoliad blaenllaw yn y DU ar gyfer cynhyrchu radioisotopau meddygol – drwy gynhyrchu radioisotopau meddygol sy'n achub bywydau sy'n hanfodol ar gyfer gwneud diagnosis a thrin canser – ond gallwn hefyd ddenu swyddi hynod fedrus, creu seilwaith amgylchynol, cefnogi cymunedau lleol, ac adeiladu cadwyni cyflenwi lleol.

“Bydd y prosiect hwn yn hanfodol o ran ein helpu i gyflawni ein hymrwymiadau i greu Cymru iachach a mwy ffyniannus, drwy greu'r cyfleoedd sydd eu hangen ar bobl i wneud eu dyfodol yma yng Nghymru.”

Ariannu'r cynllun

Ychwnaegodd y llywodraeth bod angen sicrhau cyllid o wahanol ffynonellau, gan gynnwys Llywodraeth y DU i greu prosiect ARTHUR.

Mae Mr Gething yn galw ar Lywodraeth y DU am gefnogaeth arianol ac i “gydweithredu i gefnogi ein hymdrechion, gan fod y datblygiad hwn yn cefnogi ac o fudd i ddiagnosteg a thrin canser yn y dyfodol ar draws y DU.

“Bydd goblygiadau peidio â gweithredu'n cael eu cyfrif mewn bywydau dynol ac mewn pwysau economaidd hirdymor ar wasanaethau iechyd, drwy driniaethau iechyd anghynaliadwy.

“Rydym bellach yn profi pwysau economaidd digynsail – ond nid yw hynny'n esgus dros fethu â chynllunio ar gyfer yr angen clir hwn yn y dyfodol. Rhaid i ni atal argyfwng iechyd ac economaidd yn y dyfodol. Felly, rwyf wedi cymeradwyo cyllid ar gyfer astudiaeth ddichonoldeb technegol ac ar gyfer datblygu Cynllun Busnes Amlinellol. Bydd y cynllun hwn yn adeiladu ar waith technegol sydd eisoes wedi'i wneud a'r Cynllun Busnes Amlinellol Strategol cynharach.”

 

This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website.