Newyddion S4C

Prinder staff yn y maes gofal yn 'argyfyngus' medd un cartref gofal

Prinder staff yn y maes gofal yn 'argyfyngus' medd un cartref gofal

Newyddion S4C 25/10/2022

Gyda rhybuddion cyson am brinder gweithwyr yn y maes gofal, mae un cartref i'r henoed wedi dweud wrth Newyddion S4C y bu'n rhaid iddyn nhw ddod drwy "greisis" yn y gwanwyn, gyda phrinder staff yn gwneud y sefyllfa'n anodd iawn.

Mae profiad Cartre Glyn Nest yng Nghastell Newydd Emlyn yn ategu rhybudd gan Arolygiaeth Gofal Cymru fod gwaith recriwtio "mewn argyfwng", ond mae Llywodraeth Cymru'n dweud bod ymgyrch i ddenu gweithwyr eisoes wedi'i chynnal dros fisoedd yr haf.

"Nôl ym mis Mawrth bwron ni greisis a bod yn onest i chi o ran staffio," meddai Jayne Evans, rheolwraig Cartre Glyn Nest.

"Mi fuon ni'n dibynnu yn ddiogel ar agency staff oedd yn costu lot in ni .....  mi fuon ni'n defnyddio nhw am dros flwyddyn. Ond mi wnaethon ni recruitment drive ac erbyn heddiw, mae'r cartre' nôl a lefel y staff fel dyle fe fod.

"Oedd gobaith 'da fi bod petha'n mynd i wella ... ond roedd hi'n o ddiflas. Roedd staff yn gweithio oriau ychwanegol, roedd y pwysau'n eitha' mawr ar bawb, ond 'yn ni dal 'ma, a byddwn ni 'ma still."

Yn ôl adroddiad diweddar gan Arolygiaeth Gofal Cymru, does dim byd anarferol ym mhrofiadau Cartref Glyn Nest. 

Yn ei hadroddiad blynyddol mae'r Prif Arolygydd, Gillian Baranski wedi dweud: "mae gwaith recriwtio a chadw gweithlu ym maes gofal cymdeithasol mewn argyfwng. Os na roddir sylw i hyn ar lefel genedlaethol, bydd awdurdodau lleol a darparwyr gofal cymdeithasol mewn perygl o beidio â chyflawni eu dyletswyddau statudol a rheoleiddiol."

Oriau hir â thal isel

Meinir Williams ydy Uwch Ofalwraig Glyn Nest , ac mae'n pwysleisio bod y gwaith yno'n bell o fod yn hawdd.

"Chi'n siarad, gweithio yn y bore, gweithio yn y nos, penwythosau chi'n gwbod, mae'n ddiwrnod mawr i ferched neu ddynion sydd mo'yn gweithio i roi bywyd teuluol hefyd i helpu hwnna.

"Mae yn swydd galed, oherwydd dydd Nadolig ar agor fel pob diwrnod arall, felly mae yn swydd galed i neud a dydy hi ddim i bawb i neud y swydd yna."

Mae'n dweud y gallai cynnig cyflog uwch fod o gymorth wrth ddenu gweithwyr newydd.

"O ran y cyflog ... dyw hi ddim y cyflog gorau, i ddenu mwy o bobol, falla rhoi bonws i rheini sy'n gweithio penwythnose, mae fe'n galed yn gyfan gwbwl yn dyfe. Chi'n iste 'da nhw, chi'n deulu iddyn nhw oherwydd falle mai dim ond chi sydd gyda nhw."

Galw am well cyflog i'r gofalwyr mae un o breswylwyr y cartref hefyd, Dai Harris, sy'n treulio cyfnod yno gan obeithio dychwelyd adref ar ôl cryfhau.

"Sa'i'n synnu ... so nhw'n cael eu talu digon ...... mae isio mwy o arian arnyn nhw ..... maen nhw'n sbesial ma, arbennig."

Mae Llywodraeth Cymru'n dweud y bu ymgyrch ricriwtio dwys dros fisoedd yr haf ac mae gweithwyr gofal yn cael y cyflog byw.

Dywedodd llefarydd: "Fe gynhalion ni ymgyrch recriwtio dwys dros yr haf i ddenu pobol i'r maes gofal ac rydym wedi buddsoddi'n sylweddol i gefnogi recriwtio a chadw staff.

"Rydym wedi cyflwyno'r cyflog byw i weithwyr gofal gan sicrhau bod £43 miliwn ar gael eleni ac mi fyddwn ni'n dal i weithio gyda'r sector i wella amodau ac amgylchiadau.

"Mae pob bwrdd iechyd wedi ymrwymo i weithio gyda'r cynghorau lleol a phartneriaid eraill i ddarparu rhagor o welyau yn y gymuned .... i wella'r llif drwy'r system iechyd a gofal. Bydd y newidiadau'n fodd i bobol ddychwelyd adref neu i'w cymunedau pan fyddan nhw'n barod a gwella gofal yn y rhannau eraill o'r maes gofal brys."

This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website.