Rhybudd: Mae'r erthygl ganlynol yn trafod hunanladdiad.

Mae dynes o Bowys a gollodd ei brawd 21 oed i hunanladdiad yn galw am fwy o ymwybyddiaeth o'r gwasanaethau sydd ar gael i helpu'r rhai sydd wedi eu heffeithio gan farwolaeth rhywun sy'n agos iddynt. 

Fe fuodd brawd Mollie Hooper, Tom, farw o hunanladdiad yn 21 oed yn 2024. 

Cafodd y ddau eu geni a’u magu mewn cymuned amaethyddol ym Mhowys. Wrth iddyn nhw dyfu’n hŷn, fe aeth Mollie i weithio ym maes amaethyddiaeth, gyda Tom yn y maes adeiladu. 

Mae Mollie, 25 oed, wedi penderfynu rhannu ei stori fel rhan o ymgyrch newydd i godi ymwybyddiaeth o'r gwasanaethau cymorth sydd ar gael i gefnogi’r rhai sy’n profi problemau iechyd meddwl a’r rhai sydd o'u cwmpas hefyd.

Image

Yn dilyn marwolaeth Tom, fe gafodd Mollie a'i theulu eu cyfeirio at Wasanaeth Ôl-ymyriad y GIG. Mae'r gwasanaeth yn cefnogi pobl sydd wedi profi profedigaeth oherwydd hunanladdiad, gan gynnig cymorth emosiynol ac ymarferol. 

"Roedd y gwasanaeth yn wych," meddai. 

"Roedden nhw'n gwybod yn union beth i'w wneud a'n helpu ni trwy bopeth - o ddelio â phobl swyddogol i gael rhywun i siarad â nhw nad oedd yn rhan o'n teulu agos.

"Roedd e jest yn dda gallu siarad â rhywun oedd led braich o bopeth. Pan chi'n mynd trwy rywbeth fel 'na, mae'n anodd meddwl yn glir."

Image

Yn ôl y Samariaid, fe gafodd 436 o hunanladdiadau eu cofrestru yng Nghymru yn 2024, gyda dynion deirgwaith yn fwy tebygol o farw o ganlyniad i hunanladdiad yng Nghymru o’i gymharu â menywod.

Ychwanegodd Mollie fod gwasanaethau ym Mhowys yn chwarae rhan hanfodol wrth gefnogi unigolion a theuluoedd, a chymunedau cyfan.

"Does neb yn eich paratoi chi ar gyfer pethau fel siarad â chrwner neu ddelio â phopeth sy'n dod ar ôl hynny," meddai.

"Helpodd y gefnogaeth i'n tywys ni drwy hynna i gyd a chymryd rhywfaint o'r baich ar adeg anodd iawn."

Ochr yn ochr â chefnogaeth broffesiynol, ma Mollie yn dweud fod y gymuned ffermio wedi chwarae rhan hanfodol.

"Mae'r gymuned ffermio yn un glos iawn," meddai. 

"Roedd pobl yn barod i helpu gyda phethau o ddydd i ddydd ar y fferm. Gwnaeth wahaniaeth enfawr yn ystod cyfnod llawn straen."

Image

Mae Mollie bellach yn swyddog amgylcheddol ar gyfer Cyfoeth Naturiol Cymru. Mae hefyd yn cefnogi ei theulu gyda'u gwartheg ac yn deall y pwysau sy'n wynebu cymunedau gwledig.

"Dwi’n gweld yr hyn y mae'n rhaid i ffermwyr ddelio ag e bob dydd. Mae’r oriau’n hir, mae yna bwysau ariannol, a llawer o ansicrwydd," meddai. 

"Gall deimlo fel bod yn rhaid i chi fwrw ymlaen â phethau, ond dyw cadw pethau i chi’ch hunan ddim yn helpu.

"Mae yna stigma o hyd, yn enwedig ymysg dynion ifanc. Ond gall siarad â rhywun, os ydyn nhw’n ffrind neu'n wasanaeth, wneud gwahaniaeth mawr."

Os yw cynnwys yr erthygl hon wedi effeithio arnoch, mae cymorth ar gael yma.