Mae ymgais i newid y gyfraith fyddai'n caniatáu i oedolion yng Nghymru a Lloegr, sydd â llai na chwe mis i fyw, i wneud cais am gymorth i farw wedi cael ei wrthod gan Aelodau Seneddol. 

Cafodd areithiau o blaid ac yn erbyn y Bil Oedolion â Salwch Terfynol (Diwedd Oes) eu clywed yn Nhŷ'r Cyffredin ddydd Gwener, mewn dadl a barhaodd am dros bedair awr.

Fe bleidleisiodd 286 yn erbyn y Bil a 270 o blaid, gyda mwyafrif o 16 yn ei erbyn.

Roedd y ddeddfwriaeth ddrafft yn cynnig caniatâu oedolion yng Nghymru a Lloegr oedd yn gymwys, i wneud y cais am farwolaeth â chymorth yn amodol ar gymeradwyaeth gan ddau feddyg a phanel o arbenigwyr.

Dywedodd yr AS Llafur Lauren Edwards, a ailgyflwynodd y Bil ar ôl iddo gyrraedd ei derfyn amser yn gynharach eleni, y gallai fod yn ddegawd arall cyn i’r mater gael ei drafod yn y Senedd eto pe na bai’r ddeddfwriaeth hon yn pasio.

Roedd y Prif Weinidog Andy Burnham eisioes wedi cadarnhau na fyddai'n pleidleisio ar y Bil, er mwyn osgoi "dylanwadu'n ormodol ar y ddadl".

Roedd y Llywodraeth yn niwtral ynghylch y Bil, a phleidleisiodd ASau yn ôl eu cydwybod yn hytrach nag ar hyd llinellau plaid.

Agored i niwed

Dadleuodd yr ymgyrchwyr yn ei erbyn na fyddai'r mesurau diogelu yn ddigonol ac y gallai arwain at roi rhai o’r bobl fwyaf agored i niwed yn y gymdeithas mewn perygl o gael eu gorfodi i ddewis marwolaeth â chymorth oherwydd eu bod yn teimlo eu bod yn faich.

Roedd arweinydd Catholigion Cymru a Lloegr, yr Archesgob Richard Moth, wedi lleisio ei wrthwynebiad i’r Bil, gan ei alw’n “anghywir mewn egwyddor” ac yn “ddiffygiol iawn”. 

Roedd Archesgob Caergaint, y Fonesig Sarah Mullally, hefyd wedi gwrthwynebu’r Bil.

Roedd colegau meddygol, gan gynnwys Coleg Brenhinol y Seiciatregwyr (RCPsych), hefyd wedi codi “pryderon difrifol” am y Bil, gan ddweud bod “gormod o gwestiynau heb eu hateb ynghylch diogelu pobl â salwch meddyliol”.

Dywedodd Mr Burnham yn flaenorol ei fod yn credu bod angen datrys cyllid gofal lliniarol cyn y gellid ystyried cyfreithloni marwolaeth â chymorth. 

Ond, roedd noddwr y Bil, Lauren Edwards, wedi mynnu bod modd gwneud y ddau beth ochr yn ochr.

Mae elusennau Marie Curie, Hospice UK a St Christopher’s Hospice i gyd yn niwtral o ran egwyddor marwolaeth â chymorth, ond maent wedi rhybuddio dro ar ôl tro bod mynediad at ofal diwedd oes, a safon y gofal hwnnw, yn rhy anghyson ledled y wlad. 

Maent hefyd wedi dweud bod y sector yn dioddef o ddiffyg cyllid difrifol a bod “yr angen am weithredu mwy brys a mwy uchelgeisiol i wella gofal diwedd oes yn fwy eglur nag erioed”.

Daeth protestwyr sydd o blaid ac yn erbyn y Bil ynghyd y tu allan i’r Senedd ddydd Gwener i leisio eu barn ar y ddadl.