Newyddion S4C

Cyfri

Etholiadau Lleol 2022: Y gwaith o gyfri'r pleidleisiau'n dechrau

NS4C 06/05/2022

Mae'r gwaith o agor y blychau pleidleisio a chyfrif y pleidleisiau wedi dechrau ar hyd a lled Cymru fore dydd Gwener. 

Mae'r pleidleisiau'n cael eu cyfri mewn canolfannau ar draws y wlad wedi'r etholiad ddydd Iau.

Mae arweinwyr y prif bleidiau a chynrychiolwyr annibynnol yn gobeithio cael eu hethol yn gynghorwyr lleol ar gyfer 22 o gynghorau sir Cymru.

Mae 1,234 sedd mewn 762 o wardiau cynghorau lleol yn y fantol i'r pleidiau, gyda rhai wardiau'n cynnwys mwy nag un sedd.

Mae 74 o gynghorwyr wedi eu hethol heb orfod ymgyrchu gan nad oedd neb yn sefyll yn eu herbyn.

Mae'r nifer uchaf o seddi sydd heb etholiad yng Ngwynedd, lle bydd 28 cynghorydd yn hawlio'u lle allan o 69 yn siambr y cyngor yn ddi-wrthwynebiad.

Cyngor Sir Penfro yw'r awdurdod gyda'r ail nifer uchaf o seddi sydd heb etholiad, gydag 19 cynghorydd allan o 60 ymgeisydd yn sicrhau tymor arall mewn grym heb wrthwynebiad.

Yn dilyn yr etholiadau lleol diwethaf yn 2017 roedd gan y Blaid Lafur 468 sedd, gyda chynghorwyr annibynnol yn hawlio 398 sedd, Plaid Cymru'n cipio 208, y Ceidwadwyr yn hawlio 184 a'r Democratiaid Rhyddfrydol yn hawlio 73 o seddi. 

Fe fydd cryn ddiddordeb mewn canlyniadau o dri chyngor penodol yng Nghymru.

Ym Mhen-y-bont ar Ogwr nid oes un blaid gyda mwyafrif ac fe all fod yn llinyn mesur o ddarlun ehangach ar boblogrwydd y prif bleidiau'n gyffredinol.

Bydd y Ceidwadwyr yn gobeithio cadw grym ar Gyngor Sir Mynwy - yr unig gyngor y mae'r blaid gyda mwyafrif o gynghorwyr drwy Gymru.

Ac mae Cyngor Sir Dinbych yn un all fod yn ras bedair ffordd rhwng y Ceidwadwyr, Plaid Cymru, y Blaid Lafur a chynghorwyr annibynnol. 

Image
Gorsaf Bleidleisio

Yn yr Alban fe fydd y gwaith o gyfrif pleidleisiau'n dechrau fore dydd Gwener hefyd.

Dywedodd dirprwy Brif Weinidog yr Alban, John Swinney, wrth Sky News fore dydd Gwener ei fod yn credu y bydd ei blaid, yr SNP, yn brif blaid yr Alban pan fydd yr holl ganlyniadau wedi eu cyhoeddi.

Mae hanner cynghorau sir Lloegr wedi dechrau'r gwaith o gyfrif pleidleisiau dros nos, gyda'r canlyniadau cynnar yn addawol i'r Blaid Lafur.

Mae'r blaid wedi cipio cyngor Wandsworth, oedd yn gadarnle i'r Ceidwadwyr a dan eu rheolaeth ers 1978. Roedd yn cael ei adnabod fel hoff gyngor Margaret Thatcher.

Mae Llafur hefyd wedi cipio grym ar gyngor Westminster - a hynny am y tro cyntaf ers i'r cyngor gael ei ffurfio yn 1964.

Gyda hanner y canlyniadau wedi eu cyhoeddi yn Lloegr fore dydd Gwener, mae'r rhagolygon yn awgrymu y gallai'r Ceidwadwyr golli 250 sedd yno.

Digon cymysg yw'r darlun mewn rhannau eraill o Loegr gyda'r Democratiaid Rhyddfrydol a'r Blaid Werdd yn perfformio'n dda mewn rhai ardaloedd.

Fe gipiodd y Democratiaid Rhyddfrydol gyngor Kingston Upon Hull o afael y Blaid Lafur ac mae'r Gwyrddion wedi hawlio cynghorau De Tyneside a'r Wirral.

Image
Stormont
Cartref Cynulliad Gogledd Iwerddon yn Stormont

Mae cryn ddyfalu am yr hyn all ddigwydd yng Ngogledd Iwerddon, gyda'r posibilrwydd y gall plaid weriniaethol Sinn Fein gael mwyafrif yno - peth fyddai'n ddaeargryn gwleidyddol yn y dalaith ar ôl i bleidiau unoliaethol fod mewn grym yno cyhyd.

Byddai sicrhau cytgord a chydweithio er mwyn rhannu grym yn Stormont yn dalcen caled os bydd Sinn Fein yn ennill mwyafrif.

Dyma fyddai'r tro cyntaf i wleidydd o blaid weriniaethol hawlio prif swydd wleidyddol yn y dalaith ers 101 o flynyddoedd petai Prif Weinidog nesaf y Cynulliad yno yn dod o rengoedd Sinn Fein.

Am fwy o straeon o'r etholiad, ewch i is-hafan Etholiadau Lleol 2022 ar wefan Newyddion S4C.

Prif lun: Cyngor Gwynedd

This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website.