‘Siom fawr’: Yr ymateb wrth i Burnham wfftio galwadau Prif Weinidog Cymru am ddatganoli
Mae swyddfa Rhun ap Iorwerth wedi disgrifio eu “siom fawr” ar ôl i Brif Weinidog y DU wrthod galwadau i ddatganoli pwerau dros seilwaith y rheilffyrdd, plismona a chyfiawnder, ac Ystâd y Goron i Gymru.
Mewn llythyr at Rhun ap Iorwerth a gyhoeddwyd ddydd Gwener, dywedodd Andy Burnham nad oedd y ddadl dros ddatganoli’r cyfrifoldebau wedi ei “argyhoeddi”.
O ran cyfiawnder, dywedodd Burnham ei fod yn “credu’n gryf” bod y trefniadau datganoli presennol yn galluogi Cymru i “elwa ar adnoddau, arbenigedd a chydnerthedd” y system gyfiawnder sy’n gwasanaethu Cymru a Lloegr.
Ychwanegodd mai “model presennol Ystâd y Goron yw’r ffordd orau o sicrhau’r manteision economaidd a chymdeithasol mwyaf posibl i Gymru”.
Wrth sôn am seilwaith y rheilffyrdd, dywedodd Burnham wrth Brif Weinidog Cymru: “Rwy’n credu mai’r corff newydd, Great British Railways, sydd yn y sefyllfa orau i ariannu a chyflawni prosiectau seilwaith, gan gydweithio â Thrafnidiaeth Cymru a Llywodraeth Cymru.”
Dywedodd llefarydd ar ran Prif Weinidog Cymru fod Andy Burnham bellach wedi “troi ei gefn ar ddatganoli” a bod ei wrthodiad i ystyried datganoli’r pwerau “yn profi nad yw Prif Weinidog y DU yn gweld Cymru fel cenedl gyfartal”.
“Fe wnaeth Prif Weinidog Cymru addo gweithio mewn ffordd gadarnhaol gyda Phrif Weinidog y DU, fel y byddai pobl Cymru’n ei ddisgwyl,” meddai.
“Fe addawodd gynnal trafodaethau’n ddidwyll a dangos mwy o uchelgais dros Gymru nag unrhyw un o’i ragflaenwyr.
“Rydyn ni’n falch ein bod ni wedi cymryd cam tuag at fwy o hyblygrwydd ariannol, ac y bydd ein cynnig am Bartneriaeth ar gyfer Twf wrth wraidd y trafodaethau ar yr economi.
“Ond mae ymateb Prif Weinidog y DU yn siom fawr. Mae ei eiriau cynnes am ddatganoli bellach yn swnio’n wag.
“Does dim amheuaeth bellach, pan fydd yn sôn am drosglwyddo grym o Whitehall, mai dim ond at ranbarthau Lloegr y mae’n cyfeirio.”
Ychwanegodd y llefarydd: “Mae achos cryf iawn dros roi rheolaeth i Gymru dros y meysydd hyn, yn union fel yn yr Alban.
“Mae sawl comisiwn wedi dadlau o blaid datganoli cyfiawnder a phlismona, ond mae’n ymddangos bod yn well gan Lywodraeth y DU roi ideoleg unoliaethol o flaen tystiolaeth gadarn.”