Mae Banc Lloegr wedi codi cyfraddau llog am y tro cyntaf ers dros dair blynedd, gan rybuddio y gallai'r cyfraddau gynyddu ymhellach os bydd y rhyfel yn Iran yn parhau.

Fe wnaeth Pwyllgor Polisi Ariannol Banc Lloegr benderfynu codi'r gyfradd sylfaenol o 3.75% i 4% ddydd Iau.

Dyma'r tro cyntaf i gyfraddau llog godi ers mis Awst 2023.

Fe wnaeth pob un o naw aelod y pwyllgor gefnogi cynnydd, er bod un aelod wedi galw am gynnydd mwy o 0.5 pwynt canran.

Dywedodd y Banc fod angen gweithredu i reoli chwyddiant yn economi'r DU, wrth i'r rhyfel rhwng yr Unol Daleithiau, Israel ac Iran barhau i wthio prisiau ynni a thanwydd i fyny.

Mae cyfradd chwyddiant y DU wedi cyrraedd 3.5%, ac mae Banc Lloegr bellach yn rhagweld y gallai gynyddu i tua 5% erbyn canol 2027.

Prisiau ynni

Mae hynny'n sylweddol uwch na tharged y Banc o 2%, gyda phrisiau ynni uwch yn un o'r prif resymau dros y cynnydd disgwyliedig.

Dywedodd Llywodraethwr Banc Lloegr, Andrew Bailey: ""Mae'r cynnydd ym mhrisiau ynni bellach yn creu digon o bwysau ar chwyddiant i gyfiawnhau codi cyfraddau llog.

"Ond ni ddylid cymryd bod penderfyniad heddiw yn golygu y bydd cyfraddau llog yn parhau i godi dro ar ôl tro am gyfnod hir."

"Ond, oni bai bod y gwrthdaro yn y Dwyrain Canol yn cael ei ddatrys, mae'n annhebygol mai dyma fydd y tro olaf i'r cyfraddau godi."

Esgid yn gwasgu

Mae'r penderfyniad yn debygol o roi rhagor o bwysau ar rai aelwydydd sydd â morgeisi a benthyciadau, ar adeg pan fo costau byw eisoes yn codi.

Gallai'r cynnydd olygu taliadau misol uwch i rai sydd â morgeisi cyfradd amrywiol, tra gallai'r rhai sydd â morgeisi cyfradd sefydlog wynebu costau uwch pan ddaw eu cytundebau presennol i ben.

Dywedodd y Pwyllgor Polisi Ariannol fod nifer o fusnesau wedi llwyddo i ymdopi â chostau ynni uwch hyd yma drwy dderbyn llai o elw neu ddefnyddio cytundebau i'w hamddiffyn rhag cynnydd sydyn mewn prisiau.

Ond fe wnaeth y pwyllgor rybuddio mai dros dro yn unig y byddai'r mesurau hynny'n debygol o fod.

Pe bai prisiau ynni'n parhau'n uchel, gallai busnesau orfod trosglwyddo'r costau ychwanegol i gwsmeriaid.

Gallai hynny arwain at gynnydd ym mhrisiau bwyd, diod a nwyddau a gwasanaethau eraill mewn siopau ledled y DU.