Mae asiantaeth gudd-wybodaeth y DU wedi rhybuddio busnesau a allai fod mewn perygl wedi ymosodiadau seiber honedig ar rewgelloedd archfarchnadoedd ar gyfandir Ewrop.

Daw’r rhybudd gan Bencadlys Cyfathrebu'r Llywodraeth (GCHQ) wedi i broblemau effeithio ar oergelloedd a rhewgelloedd archfarchnadoedd ar draws y cyfandir.

Dywedodd prif weithredwr y Ganolfan Seiberddiogelwch Genedlaethol (NCSC), sy’n rhan o GCHQ, fod "technoleg fregus wedi cael ei hecsbloetio" mewn nifer o achosion yn y DU wedi'r ymosodiadau seiber.

Wrth siarad ar raglen Today ar BBC Radio 4, dywedodd Dr Richard Horne fod yr asiantaeth wedi bod yn rhybuddio sefydliadau drwy gydol y nos am systemau technolegol a allai fod yn agored i ymosodiadau o’r fath.

"Mae llond llaw o sefydliadau yn y DU wedi cael rhybudd gennym, ac rydym yn ymwybodol o gwpl o achosion lle mae problemau wedi codi," meddai.

Dywedodd nad yw’n glir eto beth yw maint yr effaith, ond bod yr asiantaeth yn gweithio gyda’r sefydliadau dan sylw i ddeall mwy.

"Gallwn weld bod technoleg fregus wedi cael ei hecsbloetio mewn cwpl o achosion," meddai.

"A byddwn yn gweithio gyda’r sefydliadau hynny i gael gwell dealltwriaeth o’r hyn sydd wedi digwydd."

Ychwanegodd ei bod yn rhy gynnar i ddweud pwy oedd yn gyfrifol am yr ymosodiadau.

Galw ar bobl i baratoi

Ar ddiwedd mis Hydref, roedd yr Ysgrifennydd Amddiffyn, Wes Streeting, wedi galw ar bobl i fod yn barod am argyfwng wrth rybuddio y gallai ymosodiadau seiber ddigwydd "yn amlach ac yn amlach".

Mae cartrefi’n cael eu hannog i gadw digon o fwyd, dŵr a chyflenwadau hanfodol am dri diwrnod rhag ofn y bydd argyfwng yn tarfu ar wasanaethau bob dydd.

Dywedodd Dr Horne ddydd Mawrth fod yr ymosodiadau seiber diweddar yn pwysleisio'r angen i fod yn barod.

"Rydym yn gwybod bod hyn yn gallu digwydd, ac rydym wedi ei weld ar draws Ewrop," meddai.

Dywedodd fod technoleg yn sail i bron popeth, ond bod nifer o’r systemau rydym yn dibynnu arnynt yn agored i niwed oherwydd diffyg buddsoddiad.

Mae'n dweud bod angen i sefydliadau a busnesau asesu’r systemau maent yn eu defnyddio a buddsoddi mewn technoleg newydd.

"Rydyn ni’n rhybuddio pobl. Rydyn ni’n ymyrryd lle bo modd," meddai.

"Ond, yn y pen draw, eich busnes chi ydyw, eich elusen chi ydyw, eich bywyd chi ydyw. 

"Chi sydd angen gwneud y penderfyniad, a gwneud y dewis cywir."

Image

Bydd Dr Horne yn rhybuddio mewn araith ddydd Mawrth fod y DU yn wynebu cyfnod o "ganlyniadau enfawr" o ran seiberddiogelwch.

Yn ôl adroddiad blynyddol yr NCSC, mae perygl y bydd ymosodiadau seiber wedi’u cryfhau gan ddeallusrwydd artiffisial (AI) yn targedu seilwaith hanfodol y DU dros y ddwy flynedd nesaf.

Mae’n "debygol iawn" y bydd hacwyr sy’n mynnu arian yn defnyddio AI i dargedu’r DU erbyn 2028, meddai'r adroddiad, gyda gwledydd fel Rwsia a Tsieina yn defnyddio’r dechnoleg yn rheolaidd i gyflawni eu nodau erbyn hynny.

Bydd Dr Horne yn dweud bod blynyddoedd o ddiffyg buddsoddi mewn technoleg a diogelwch wedi gadael sefydliadau’n agored i ymosodiadau.

Bydd yn rhybuddio y gallai methiant sefydliadau a busnesau i weithredu arwain at ganlyniadau difrifol, gan gynnwys prinder bwyd a thoriadau pŵer.

Yn ôl yr adroddiad, derbyniodd tîm yr NCSC 1,831 o adroddiadau am ymosodiadau seiber yn ystod y flwyddyn ddiwethaf. 

Roedd angen cymorth mewn 337 o achosion, ac roedd 80 ohonynt o arwyddocâd cenedlaethol.