Fe fydd hysbysebion am fwydydd sydd ddim yn iachus yn cael eu gwahardd o ddydd Llun ymlaen.

Daw hyn fel rhan o ymgais gan Lywodraeth y DU i fynd i’r afael â gordewdra ymhlith plant.

Mae’r gwaharddiad yn atal hysbysebion am fwyd a diod “llai iach” sy’n uchel mewn braster, halen a siwgr (HFSS) rhag ymddangos ar y teledu rhwng 05:30 a 21:00, ac ar-lein ar unrhyw adeg.

Mae’n dilyn gwaharddiad gwirfoddol gan hysbysebwyr a ddechreuodd ar 1 Hydref 1 y llynedd.

Nawr mae rhaid iddynt gydymffurfio â’r rheolau newydd neu fe allai yr Awdurdod Safonau Hysbysebu (ASA) gymryd camau gweithredu yn eu herbyn.

Mae’r gwaharddiad yn berthnasol i gynhyrchion sy’n dod o fewn 13 categori sydd yn cael eu hystyried fel y rhai sy'n chwarae’r rôl bwysicaf mewn gordewdra ymhlith plant.

Maent yn cynnwys diodydd meddal, siocledi a melysion, pitsas a hufen iâ, ond hefyd grawnfwydydd brecwast ac uwd, cynhyrchion bara wedi’u melysu, a phrif brydau bwyd a brechdanau.

Dim ond cynhyrchion sy'n bodloni meini prawf sydd wedi'u cynnwys yn y cyfyngiadau. 

Gall cwmnïau barhau i hysbysebu fersiynau iachach o gynhyrchion sydd wedi'u cynnwys yn y gwaharddiad. Yn ôl Llywodraeth y DU y gobaith yw y bydd hyn yn annog y diwydiant bwyd i newid eu ryseitiau.

Ni fydd hysbysebion ar gyfer uwd plaen a'r rhan fwyaf o uwd, mwseli a granola yn cael eu gwahardd o dan y rheolau newydd. Ond er hynny fe allai rhai fersiynau llai iach gyda siwgr, siocled neu surop ychwanegol gael eu heffeithio.

Dim ond i hysbysebion lle gall gwylwyr adnabod cynhyrchion sy'n cael eu hystyried yn iach y bydd y cyfyngiadau'n berthnasol, sy'n golygu y gall cwmnïau barhau i hysbysebu enwau brandiau.

Gordewdra

Mae ffigurau diweddaraf Llywodraeth y DU yn awgrymu bod un o bob 10 o blant oedran derbyn yn ordew, tra bod gan un o bob pump o blant bydredd dannedd erbyn pump oed.

Yn ôl y llywodraeth, mae tystiolaeth yn dangos y gall plant sy’n gweld hysbysebion am fwyd afiach gael eu dylanwadu ar yr hyn maen nhw'n ei fwyta o oedran ifanc, gan eu rhoi mewn mwy o berygl o fynd yn rhy drwm neu'n ordew.

Mae Llywodraeth y DU yn amcangyfrif y bydd y gwaharddiad ar hysbysebion yn atal tua 20,000 o achosion o ordewdra mewn plant.

Dywedodd Katherine Brown, athro newid ymddygiad mewn iechyd ym Mhrifysgol Swydd Hertford: “Mae hyn yn hen bryd ac yn gam i'r cyfeiriad cywir.

“Mae plant yn agored iawn i farchnata ymosodol o ran bwydydd afiach ac yn eu rhoi mewn mwy o berygl o ddatblygu gordewdra a chlefydau cronig cysylltiedig. 

"Ond rhaid i hyn fod yn rhan o strategaeth hirdymor, gynhwysfawr sy'n mynd i'r afael ag anghydraddoldebau, yn cefnogi amgylcheddau bwyd lleol iachach ac yn gwneud opsiynau maethlon yn fwy fforddiadwy, hygyrch ac apelgar.”