Mae’r heddlu yn apelio am wybodaeth ar ôl i dag dilyn aderyn prin gael ei dorri oddi ar yr aderyn yn fwriadol yng ngogledd Cymru.

Diflannodd y boda tinwyn ifanc ar Fynydd Rhiwabon, ger Wrecsam, ddiwedd mis Awst 2025.

Roedd yr aderyn wedi dod o nyth ar ystâd yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol ym Mharc Cenedlaethol Ardal y Copaon ('Peak District').

Cafodd y tag lloeren ei osod arno gan elusen yr RSPB, gyda chyllid gan yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol, er mwyn dilyn ei symudiadau.

Dangosodd y data fod yr aderyn wedi gadael Ardal y Copaon ac wedi ymgartrefu ar Fynydd Rhiwabon ar 28 Awst.

Tri diwrnod yn ddiweddarach, dangosodd y tag nad oedd yr aderyn yn fyw.

Daeth tîm chwilio o hyd i’r tag ar y mynydd ar 2 Medi, ond nid oedd corff yr aderyn yno.

Cafodd y tag ei anfon i gael ei ddadansoddi’n fforensig gan Heddlu Gogledd Cymru.

Harnais

Dangosodd y canlyniadau fod harnais y tag wedi’i dorri’n fwriadol gan ddefnyddio offeryn miniog.

Dywedodd Rhingyll Peter Evans o Dîm Troseddau Gwledig Heddlu Gogledd Cymru nad yw’r ymchwiliad wedi dod i gasgliad pendant.

“Er gwaethaf hyn, gallwn gadarnhau bod yr harnais wedi’i dorri’n fwriadol, ac mae’r amgylchiadau o amgylch diflaniad yr aderyn yn cael eu trin fel rhai amheus,” meddai.

“Mae Boda Tinwyn yn rhywogaeth brin a gwarchodedig yng Nghymru, gan wneud digwyddiadau o’r natur yma yn hynod o bryderus.”

Saethu

Mae’r RSPB yn amau bod yr aderyn wedi’i saethu a bod ei gorff wedi’i symud, ond nid oes neb wedi’i arestio na’i gyhuddo mewn cysylltiad â’r digwyddiad.

Yn ôl yr elusen, mae nifer o ddigwyddiadau amheus yn ymwneud ag adar ysglyfaethus wedi’u cofnodi ar Fynydd Rhiwabon neu gerllaw ers 2018.

Mae’r rhain yn cynnwys diflaniad neu farwolaeth amheus pum boda tinwyn oedd â thagiau lloeren.

Dywedodd Craig Best o’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol ei bod yn “dorcalonnus” clywed am dynged yr aderyn.

“Os bydd erledigaeth yn parhau, byddwn yn colli rhywogaeth bwysig iawn sy’n hanfodol i iechyd y tirweddau hyn,” meddai.

Mae’r boda tinwyn ar y rhestr goch o rywogaethau sydd dan fygythiad yng Nghymru ac ar draws y DU.

Mae’r heddlu yn gofyn i unrhyw un sydd â gwybodaeth am y digwyddiad gysylltu drwy ffonio 101.