Newyddion S4C

Yr Arglwydd Elis-Thomas: 'Dim unrhyw ystyr' i deitl Tywysog Cymru bellach

Yr Arglwydd Elis-Thomas: 'Dim unrhyw ystyr' i deitl Tywysog Cymru bellach

NS4C 08/09/2022

Mae'r Arglwydd Dafydd Elis-Thomas wedi cwestiynu'r angen i barhau gyda'r teitl Tywysog Cymru yn sgil marwolaeth Ei Mawrhydi Elizabeth II.

Cyhoeddodd y Teulu Brenhinol bod Ei Mawrhydi wedi marw'n dawel yng nghastell Balmoral brynhawn Iau, ac fe fydd y Brenin Charles a'r teulu agos yn teithio i Lundain ddydd Gwener.

Mewn rhaglen newyddion arbennig ar S4C, fe ddywedodd Dafydd Elis-Thomas nad ydy Tywysog Cymru yn "swydd gyfansoddiadol, 'does 'na ddim unrhyw ystyr iddi yn y cyfansoddiad a dwi'n meddwl, er na neith o ddim digwydd tro 'ma, dwi'n meddwl y bydd y teitl 'ma'n diflannu achos 'dio ddim yn gwneud unrhyw synnwyr i wlad ddatganoledig, ddemocrataidd fel Cymru, i gael tywysog y dyddiau hyn."

"Dwi'n meddwl bod angen trafodaeth yng Nghymru ynglyn â be ddyla ddigwydd i'r teitl Tywysog Cymru a beth ydy defnydd y teitl, yn enwedig ers pan ma' Cymru wedi dod yn weriniaeth newydd, ddemocrataidd.

"Pa synnwyr ydi o i gael Tywysog Cymru sydd heb ddim swyddogaeth gyfansoddiadol yn y sefyllfa yna, ond mater i drafod ydy hynny?"

Yn ôl cyn-Lywydd y Senedd, mae hi'n anodd i'r Brenin newydd gydnabod hynny a chytuno arno yn syth.

Er bod Ei Mawrhydi yn erbyn datganoli yn y 70au, yn ôl yr Arglwydd Elis-Thomas, fe wnaeth hyn newid wrth i'r blynyddoedd fynd yn eu blaen.

"Fe ddeallodd hi drwy ei phrofiad yn Yr Alban beth oedd yn digwydd yng Nghymru a mi ddywedais i wrthi ar un adeg, "'da ni'n benderfynol, ma' unrhyw beth sydd wedi digwydd yn Yr Alban, mae o'n mynd i gael digwydd yma hefyd 'da chi'n deall hynna?" meddai.

Dywedodd fod y Frenhines wedi ymateb drwy ddweud ei bod hi'n "deall be' 'da chi'n ddeud, dwi'n deall pam 'da chi'n ddeud o."

 

This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website.