Newyddion S4C

Ymestyn cinio am ddim i bob plentyn yn 'her' i ysgolion cynradd mwy

Ymestyn cinio am ddim i bob plentyn yn 'her' i ysgolion cynradd mwy

ITV Cymru 09/04/2022

Mae cynllun prydau ysgol am ddim i bob plentyn ysgolion cynradd Cymru yn "anymarferol" i ysgolion mwy, yn ôl rhai o arweinwyr y byd addysg.

Bydd cynllun prydau bwyd am ddim yn cael ei ymestyn i holl ddisgyblion ysgolion cynradd y wlad o fis Medi ymlaen.

Er bod y polisi wedi ei groesawu gan nifer, mae rhai ysgolion yn poeni am ymarferoldeb y newid.

Mae Ceri Scourfield yn brifathro ar 600 o ddisgyblion yn Ysgol Gynradd Gymraeg Pontybrenin, ac mae gwasanaeth o’r fath raddau yn ofyn mawr i’r ysgol yng Ngorseinon, meddai.

“Â bod cynnydd sylweddol yn y niferoedd sy’n mynnu prydau ysgol, bydden ni’n edrych ar awr a hanner os nad yn agosach at ddwy awr i ddarparu’r cinio,” meddai.

“Ond wedyn chi’n siarad am rywun yn gorfod bwyta am 11:30 ac mae rhywun yn gorfod bwyta cinio am 13:30 a dyw hynny ddim yn deg i blant oedran cynradd.”

Ni fydd strwythur adeiladau rhai ysgolion yn gallu ymdopi gyda’r newidiadau yn hawdd, fel sy’n wir am Ysgol Pontybrenin yn ôl Mr Scourfield.

“Cafodd yr ysgol hon ei hadeiladu dros 100 mlynedd yn ôl i wasanaethu 150-200 o blant. Mae’r ffaith bod gennym ni 600 o blant nawr, dyw’r [neuadd] ddim yn addas i bwrpas.”

Mae’r prifathro’n croesawu’r penderfyniad, yn enwedig gan fod yr esgid yn gwasgu ar sawl rhiant yn yr ardal, ond nid yw e’n meddwl bod maint ysgolion wedi aros yng nghof y llywodraeth.

“Mae hi’n her dydw i ddim yn meddwl bod y gwleidyddion wedi’i hystyried wrth wneud y penderfyniad.”  

Image
Mr Scourfield cinio ysgol
Yn ôl Mr Scourfield, fe fydd cynnig cinio ysgol am ddim i bob plentyn yn her ymarferol i ysgolion mwy.

Mae Dr Steffan Evans yn Bennaeth Polisi Tlodi i Sefydliad Bevan ac yn un o’r awduron ar gyfer adroddiad diweddar ar y cynllun.

Mae e’n cydnabod bod y cynllun yn gofyn mwy ar ysgolion cynradd sydd gyda mwy o ddisgyblion, ond mae yna ddatrysiadau yn cael eu hystyried.

“Un o’r atebion posib yw caniatáu i ysgolion ddarparu prydau oer am rai misoedd tra bod y gwaith yn cael ei gwblhau yn yr ysgolion," meddai.

"Ond efallai fod rhaid inni fod yn realistig ein bod ni ddim yn mynd i weld pob ysgol yn barod [erbyn mis Medi].”

Mae’r adroddiad hefyd yn dangos na fydd cymaint o baratoi ac ôl-feddwl wrth groesawu’r cynllun i ysgolion cynradd sy’n llai o faint.

'Bwyta gyda'i gilydd'

Trefina Jones yw’r brifathrawes ar Ysgol Bancyfelin, Ysgol Llansteffan ac Ysgol Llangain, sy’n ysgolion llai o faint na fydd yn gorfod gwneud addasiadau mawr er mwyn caniatáu cinio am ddim.

“O ran lle bwyta, dyw e ddim yn gwneud gymaint â ‘ny o wahaniaeth i ni fel ysgolion bach. Mae’r plant i gyd yn bwyta gyda’i gilydd beth bynnag," meddai.

Wedi dweud hynny, mae Mrs Jones yn rhagweld bydd mwy o blant yr ysgolion yn newid o frechdanau i fwyd yr ysgol.

“Yr unig blant fydd ddim yn cael cinio, byddwn i’n tybio, yw’r rhai sydd ddim yn lico rhyw ginio arbennig.”

Mae’r cynllun fel rhan o gytundeb cydweithredu Llafur a Phlaid Cymru lle mae’r ddwy blaid yn gweithio gyda’i gilydd ar bolisïau penodol. 

Mewn datganiad, dywedodd Llywodraeth Cymru “rydym wedi ymrwymo i ddarparu pryd ysgol am ddim i bob disgybl ysgol gynradd erbyn 2024.”

“O fis Medi ymlaen, bydd rhai o’r plant ieuengaf yn dechrau derbyn prydau ysgol am ddim ac rydym wedi ymrwymo £225 miliwn i gefnogi cynghorau i’w gyflwyno.”

This website uses cookies to ensure you get the best experience on our website.