gwrachod

Yr Alban i roi pardwn i’r rhai cafodd eu dienyddio am fod yn wrachod

The Guardian 20/12/2021

Bron i dair canrif ers i’r Ddeddf Gwrachyddiaeth gael ei diddymu, mae disgwyl i ymgyrchwyr yn yr Alban sicrhau pardwn i filoedd o bobl cafodd eu dienyddio am fod yn wrachod.

Mae grŵp Gwrachod yr Alban yn amcangyfrif fod 3,837 o bobl – 84% ohonynt yn fenywod – wedi eu dyfarnu fel gwrachod, gyda dau draean yn cael eu dienyddio a’u llosgi.

Ar ôl ymgyrch sydd wedi para dros ddwy flynedd, mae bil aelodau Senedd yr Alban sy’n galw am glirio enwau’r cyhuddedig wedi derbyn cefnogaeth llywodraeth Nicola Sturgeon. 

Mae The Guardian yn adrodd fod pum helfa gwrachod wedi ei gynnal rhwng 1563 a 1736 yn yr Alban. 

Cafodd nifer o’r rhain eu cosbi gan Iago’r VI o’r Alban, oedd yn credu fod gwrachod yn cynllwynio yn erbyn ei briodferch Ddanaidd gan achosi stormydd i foddi ei gychod. 

Gyda gwrachyddiaeth yn drosedd oedd yn wynebu’r gosb eithaf, roedd yr euogfarnedig yn cael eu llosgi wrth y stanc gan adael neb ar ôl i gael eu claddu.

Ychwanegodd adroddiad The Guardian fod nifer yn cyfaddef wrth iddynt gael eu harteithio.

Darllenwch y stori'n llawn yma

Llun: Wellcome Images