Galw am system ddigidol well i ‘leihau straen’ ar feddygon teulu

Galw am system ddigidol well i ‘leihau straen’ ar feddygon teulu

Newyddion S4C 06/10/2021

Mae corff sy’n cynrhychioli meddygon teulu yng Nghymru yn galw am system ddigidol newydd i leddfu pwysau ar feddygon a chleifion.

Mae Coleg Brenhinol Meddygon Teulu Cymru wedi dweud wrth raglen Newyddion S4C bod y system bresennol o gael apwyntiad gyda meddyg teulu dros y ffôn yn achosi straen i gleifion a meddygon.

Maent yn galw ar y llywodraeth i ariannu system ddigidol newydd i wella’r broses.  

Mae Llywodraeth Cymru yn dweud eu bod nhw wedi buddsoddi'n sylweddol mewn hyfforddi meddygon teulu a gwella technoleg apwyntiadau.

Yn ôl y meddyg teulu Dr Sioned Enlli mae angen moderneiddio’r system er mwyn gwella gwasanaethau a thynnu pwysau oddi ar y system bresennol. 

Dywedodd: “Ma'r ffôn yn canu o pan 'da ni'n agor i pan 'da ni'n cau, does 'na ddim stop ar y ffons yn canu.

“Ma' isio dod â system digidol 'up to date' i feddygon teulu,” pwysleisiodd.

“Er enghraifft 'da ni wan yn pwsio mlaen i gael 'e-prescribing' i feddygon teulu sydd yn rywbeth 'way' ar ei hôl hi yn fan hyn, a 'sa hwnna ben dant yn helpu ni fel meddygon teulu.”

Ychwanegodd: “Hefyd i helpu ni gael mwy o 'online booking' fel bo hwnnw yn tynnu ychydig bach o bwysau oddi ar y system ffôn.”

Dywedodd rhai o drigolion Llangefni wrth raglen Newyddion S4C: “'Da chi'n ffonio os 'da chi ddim yn dda ond, 'da chi'n disgwyl cael gweld y doctor ond, 'da chi 'im yn cael. So mae o'n sili rili.”

“Ti'n trio ffonio ac wedyn ti'n cael trwadd ond mae'r appointments i gyd 'di mynd. Neu nathon nhw newid y broses, odd rhaid i chi fatha jyst walk in and wait.

“Ond pan mae gynnoch chi blant bach o un oed ac yn crio a ballu yn disgwyl am dair awr, mae'n frustrating i fod yn onest.”

Dywedodd un arall: “Alla'i neud dim byd ond eu canmol nhw. Maen nhw yn gneud eu gore ac maen nhw mewn sefyllfa anodd ofnadwy.

“Rhaid i mi ganmol yn noctoriaid i'n ofnadwy iawn, achos mae pawb yn dibynnu arnyn nhw ac maen nhw 'di cael lot o waith.”

 Yn ôl Dwysan Edwards sy’n rheolwr meddygfa yn Wrecsam, mae Meddygon Teulu yn ei meddygfa hi yn gweld mwy o gleifion nag erioed.

Dywedodd:  “I suppose y complaint ydi yn gallu cael apwyntiad ynde, dyna'r big big thing 'di bobl yn frustrated am.

“Ond fel dwi'n deud, yn Wrecsam mae gynno ni mwy o apwyntiadau ar y sgrin na 'da ni fod i gael efo'r fformiwla. Ond 'di o dal ddim yn ddigon.

Ychwanegodd Dr Edwards bod staff y feddygfa yn derbyn sylwadau bygythiol yn aml.

Dywedodd: “Bob dydd mae rhywun yn deud 'if I die it's your fault'. Neu ddoe ar i rywun threatno ddod i mewn i'r practis a chymryd be' oedden nhw isho. Ti'mod dod i mewn i'r offices a jyst, 'I'm going to come there and do whatever I want'.

“'Ma 'na lot o bobl allan yna'n frustrated. Ma' 'na lot o bobl yn gweiddi arnom ni, threatno ni. Ti'mod mae'n anodd.”

Mae Coleg Brenhinol Meddygon Teulu Cymru yn galw ar Lywodraeth Cymru i fuddsoddi yn hirdymor i ddenu rhagor o staff i'r maes, gwella systemau digidol wrth fwcio apwyntiadau ar-lein a datblygu rôl 'Cyfarwyddwr Gofal' fel model newydd o ddelio â galwadau cleifion.

Mewn ymateb, dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru bod "nifer o feddygfeydd nawr yn cynnig ymgynghoriad ar y ffôn ac ar fideo.

"Fe wnaethon ni gyflymu'r ddarpariaeth 'Attend Anywhere' ymgynghori fideo yn ystod y pandemig ac ers hynny mae dros 14,000 o ymgynghoriadau fideo a meddygon teulu wedi eu cynnal," meddai'r llefarydd.

"Rydyn ni hefyd yn edrych ar ffyrdd o ddefnyddio technoleg er mwyn gwella systemau bwcio cleifion.

"Ers 2017 rydyn ni hefyd wedi cynnig cymhelliant ariannol i ddenu meddygon teulu dan hyfforddiant i gynlluniau arbennig yng ngogledd a gorllewin Cymru, ardaloedd sy'n hanesyddol anoddach recriwtio iddynt," ychwanegodd.

"Rydyn ni hefyd wedi ymestyn y nifer o lefydd hyfforddi ar gyfer nyrsys a gweithwyr iechyd sy'n cyfrannu at dimau iechyd aml-ddisgyblaeth."

Llun: Newyddion S4C