Cipolwg ar benawdau'r bore

NS4C

Bore da gan dîm Newyddion S4C.

Dyma ein prif straeon ar fore dydd Sadwrn, 11 Medi.

Y byd yn cofio 9/11 ugain mlynedd yn ddiweddarach

Mae cymunedau ac unigolion ar draws y byd yn nodi 20 mlynedd ers ymosodiadau 9/11 – dyddiad a siglodd y byd i’w seiliau. Bu farw bron i 3,000 o bobl y diwrnod hwnnw yn dilyn yr ymosodiadau terfysgol. Roedd yn ddiwrnod a gafodd effaith sylweddol ar bolisi tramor Unol Daleithiau’r America a’i chynghreiriad am flynyddoedd i ddod.

Cofio 9/11: Atgofion y Cymry oedd yn Efrog Newydd

20 mlynedd yn ddiweddarach, mae ergyd yr ymosodiadau yn dal yn fyw yng nghof rhai Cymry oedd yn Efrog Newydd adeg 9/11. Dyma straeon Rhiannon Platt, Rhun ap Iorwerth a Gareth John. 

Dyn tân sy'n byw yn Llanrwst yn cofio ei ymdrech i achub eraill ar 9/11 - ITV Cymru

“Roeddwn yn gwybod pe byddem ni yng nghanol y rwbel, na fydden nhw’n stopio i’n cael ni mas. Dyna pam fe wnaethom ni wthio mor galed ag y gwnaethom.” Dyma atgofion Nelson Haerr, diffoddwr tân yn Efrog Newydd ar 11 Medi, 2001. Er i 20 mlynedd fynd heibio ers yr ymosodiad, mae’r atgofion yn rhan o fodolaeth pobl fel Nelson. Collodd chwe chydweithiwr y diwrnod hwnnw. Mae Nelson yn dweud ei fod e ond yn fyw heddiw oherwydd iddo newid amser ei shifft ar y funud olaf.

‘Teimlad arbennig’ i gyrraedd tîm cŵn defaid Cymru yn 90 oed

Wedi blwyddyn go anodd, rhwng dal Covid-19 a threulio cyfnod mewn uned gofal dwys yn yr ysbyty, mae un gŵr o Geredigion wedi llwyddo i gyflawni camp arbennig. Bydd Idris Morgan yn cystadlu'r penwythnos hwn yn rhan o dîm Cymru yn y Treialon Cŵn Defaid Rhyngwladol, gyda’i gi, Pwtyn. Y tro diwethaf iddo gyrraedd tîm Cymru yn y treialon oedd 25 o flynyddoedd yn ôl. Ag yntau yn dathlu ei ben-blwydd yn 90 oed ddydd Sadwrn, doedd Idris byth yn meddwl y byddai’n llwyddo i gyflawni’r gamp unwaith eto ar garreg filltir mor arbennig.

Cynllun i godi canolfan ffermio i helpu gyda thargedau carbon niwtral - Golwg360

Mae cynlluniau ar y gweill i agor canolfan ffermio carbon niwtral gwerth £15 miliwn yn y gogledd, fyddai yn helpu ffermwyr i arallgyfeirio. Bydd yn cael ei godi ar safle Coleg Cambria Llysfasi ger Rhuthun, pe bai’n mynd yn ei flaen. Mae’r datblygwyr yn honni y byddai’n helpu’r wlad i gyrraedd ei thargedau sero-net.