Newyddion S4C

Hiliaeth ‘ar gynnydd’ mewn ysgolion yng Nghymru

20/11/2023
Uzo Iwobi Ysgolion

Mae rhagfarn ar gynnydd yn ysgolion Cymru gyda phlant cyn ifanced â thair blwydd oed yn ymwneud â hiliaeth, mae Aelodau’r Senedd wedi clywed.

Clywodd pwyllgor cydraddoldeb y Senedd dystiolaeth gan Gyngor Hil Cymru a Phrifysgol Caerdydd fel rhan o ymchwiliad ar gyfer Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol gan Lywodraeth Cymru.

Dywedodd Uzo Iwobi, sylfaenydd a phrif weithredwr Race Council Cymru, wrth ASau fod plant yn wynebu ymosodiadau corfforol a geiriol ar sail hiliaeth yn gynyddol tra yn yr ysgol.

Dywedodd: “Mewn un wythnos, cawsom 15 o alwadau ffôn gan ysgolion ledled Cymru yn adrodd gwahanol achosion o hiliaeth yn ymwneud â phlant mor ifanc â thair oed, sy’n erchyll.”

Fe wnaeth yr Athro Iwobi bwysleisio mai "ymddygiad dysgedig yw hiliaeth" wrth iddi amlygu'r angen i addysgu rhieni yn ogystal â disgyblion.

Troseddau casineb

Fe wnaeth yr Athro Iwobi rybuddio fod cyfraddau o adroddiadau swyddogol am droseddau casineb wedi gostwng tra bod cysylltiadau ag elusennau, megis Cyngor Hil Cymru, wedi cynyddu'n sylweddol.

Dywedodd y bargyfreithiwr a darlithydd y gyfraith wrth ASau nad oes gan gymunedau hyder yn yr heddlu, gan ddweud bod pobl wedi adrodd digwyddiadau yn y gorffennol ond nad oes dim wedi newid.

Fe rannodd yr Athro Iwobi hanes am ymosodiad ar fachgen 14 y tu allan i'r ysgol gan ddau blentyn gwyn, nad oedd wedi ei hadrodd i'r awdurdodau gan y rhieni.

“Mae llawer o bobl yn dechrau teimlo bod hyn yn hiliaeth bob dydd,” meddai. “Mae hyn yn digwydd i ni dro ar ôl tro.”

Ychwanegodd hefyd bod Cyngor Hil Cymru wedi penderfynu canslo dathliadau hanes pobl dduon yn Llanelli eleni oherwydd ymateb negyddol i geiswyr lloches yn y dref.

Crefydd

Cododd yr Athro Iwobi bryderon am gynnydd sylweddol mewn gwrth-semitiaeth ac Islamoffobia oherwydd rhyfel Israel-Gaza.

Dywedodd wrth y pwyllgor fod merched sy’n gwisgo Hijab yn arbennig yn wynebu mwy a mwy o gasineb, gan ddyfynnu enghraifft Mwslim a gafodd ei thargedu gan bobl yn taflu wyau, ar strydoedd Caerdydd yr wythnos diwethaf.

Dywedodd fod arweinwyr cymunedol yn dweud nad yw Cymru bron bellach yn lle diogel i fod yn Iddewig.

Dywedodd yr Athro Iwobi: “Yn anffodus, gyda’r protestiadau’n parhau – mae wedi arwain at dargedu mwy yn erbyn eraill nad ydyn nhw’n protestio.

“Mae’n brofiad brawychus iawn bod allan yna yn ymwneud â gwaith cymunedol ar hyn o bryd.”

Cyfiawnder

Fe wnaeth Robert Jones, darlithydd ym Mhrifysgol Caerdydd, dynnu sylw at wahaniaethau dedfrydu a diffyg ymddiriedaeth yn y proffesiwn cyfreithiol yn ystod y cyfarfod.

Mewn tystiolaeth ysgrifenedig, disgrifiodd Dr Jones anghymesuredd hiliol o fewn cyfiawnder troseddol yng Nghymru fel “systematig a chyson”.

Fe ddywedodd hefyd  nad oedd y mesurau cyfreithiol sydd eu hangen i fynd i’r afael â hiliaeth wedi’u datganoli, gan godi pryderon ynghylch y system gyfiawnder yng Nghymru.

Newyddion diweddaraf

Mae'r wefan hon yn defnyddio cwcis i sicrhau eich bod chi'n cael y profiad gorau ar ein gwefan.